تغییرات القایی سطح پلوئیدی بر تولید لیگنان‌ها، فلاونوئید‌ها و فنولیک اسید‌ها در کشت کالوس گیاه دارویی کتان سفید (Linum album Boiss.)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه ژنتیک و بهنژادی گیاهی، پردیس کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 استاد، گروه زیست‌شناسی گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 استاد، گروه ژنتیک و به‎نژادی گیاهی، پردیس کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2022.358704.1420
چکیده

     اتوپلی­ پلوئیدی القائی به عنوان روشی مؤثر در افزایش تولید برخی متابولیت­های ثانوی در گیاهان دارویی در نظر گرفته می­شود. کتان سفید یک گیاه دارویی ارزشمند و سرشار از برخی ترکیبات لیگنان با خاصیت ضدویروسی و ضدسرطانی مانند پودوفیلوتوکسین است. در این تحقیق، اثر القاء اتوتتراپلوئیدی بر تولید برخی لیگنان­ ها، فنولیک اسیدها و فلاونوئیدهای مشتق شده از مسیر فنیل ­پروپانوئید، در کشت کالوس کتان سفید بررسی شد. کالوس‌های تتراپلوئید از برگ کتان سفید اتوتتراپلوئید القایی به‌دست آمد و پایداری پلوئیدی آن بعد از چندین بار زیرکشت به وسیله فلوسایتومتری تأیید شد. دو برابر شدن کروموزومی یا تتراپلوئیدی باعث افزایش معنی ­دار تولید لیگنان (پینورسینول)، فولیک اسیدها (کافئیک اسید، کوماریک اسید و فرولیک اسید) و فلاونوئیدها (میریستین، نارینجنین و کاتچین) اندازه­ گیری شده در کشت کالوس شد، در حالی که روی تولید سایر لیگنان­ ها (لاریسی­رسینول و پودوفیلوتوکسین) اثر قابل توجهی نداشت. این نتایج نشان داد که دو برابر شدن سطح پلوئیدی می­تواند به عنوان یک روش مؤثر برای افزایش تولید برخی از متابولیت­ های ثانوی در کالوس کتان سفید استفاده شود.