فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گونهAegilops tauschii ، گیاهی است یکساله و دیپلوئید (2n = 2x = 14, DD) که به‌صورت خودرو در دامنه ارتفاعات و یا دشت‌های نزدیک به سواحل دریاهای غیرآزاد، از ترکیه تا چین رویش دارد. از آنجا که نواحی شمالی ایران به‌عنوان یکی از مهمترین مراکز پیدایش و تنوع این گونه مطرح است، شناسایی منابع مقاومت به زنگ قهوه‌ای (برگ) گندم در این مناطق بسیار اهمیت دارد. در این پژوهش، مقاومت گونه مرتعی آژیلوپس تائوشی (Aegilops tauschii Coss.) نسبت به شش جدایه مختلف عامل بیماری­ زنگ قهوه ­ای در مرحله گیاهچه­ ای و گیاه کامل ارزیابی شد. برای شناسایی نشانگرهای مرتبط با مقاومت گیاهچه به جدایه­ های مختلف و مقاومت گیاه کامل در مزرعه، از نشانگرهای SSR و EST-SSR که پوشش مناسبی روی ژنوم D گندم داشتند، استفاده شد. تجزیه ساختار ژنتیکی جمعیت، نشان داد که یکصد ژنوتیپ مورد ارزیابی در دو زیرجمعیت متمایز قرار گرفتند. پس از محاسبه ماتریس ضرایب ساختار ژنتیکی و همچنین خویشاوندی در جمعیت (Kinship)، تحلیل ارتباط نشانگر- صفت با استفاده از مدل‌های خطی عمومی­ و مختلط انجام شد. قطعات تکثیری آغازگرهای ریزماهواره Xgwm2، Xgwm44 و  Xgwm30 که به‌ترتیب بر روی کروموزوم­های 3D، 7D و 2D و همچنین آغازگرهای SWES186 و SWEW92  از  نشانگرهای EST-SSR که به‌ترتیب بر روی کروموزوم‌های 2D و 7D قرار داشت دارای ارتباط معنی­دار با سطح مقاومت به بیماری زنگ  (با ضریب تبیین بالا) بود. با توجه به ارتباط این نشانگرها با مقاومت اغلب جدایه­ های مطالعه شده، می­توان نتیجه گرفت که به‌عنوان نشانگرهای آگاهی ­بخش، ظرفیت بالایی در گزینش ژنومی و غربالگری سریع ژنوتیپ­ ها به کمک نشانگر دارند.