ارزیابی بیان ژن منتون منتول ردوکتاز تحت تاثیر تنش خشکی، شوری و دما در گیاه نعناع فلفلی (Mentha piperita)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، استادیار، دکترای تخصصی اصلاح نباتات، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 گروه ژنتیک، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2021.127816.1354چکیده
نعناع فلفلی (Mentha piperita) یکی از مهمترین گیاهان دارویی تولید کننده متابولیت های ثانویه است. منتول یک جزء مهم از منوترپن های اسانس نعناع فلفلی است که کاربرد گسترده ای در صنایع داروسازی و مصارف صنعتی دارد. این منوترپن ارزشمند توسط آنزیم منتون منتول ردوکتاز(MMR) تولید می شود. رشد گیاه و همچنین بیان این ژن تحت تأثیر عوامل تنش زای محیطی دستخوش تغییر می شود. در این تحقیق ریزوم های گیاه نعناع فلفلی پس از ضدعفونی سطحی، در ظروف حاوی محیط کشت MS با مقادیر 0، 50 و 100 میلیمولار کلرید سدیم و 0، 50، 100 و 150 میلیمولار مانیتول کاشته شدند و بعد در اتاقک های رشد با دماهای 23، 26 و 29 درجه سانتیگراد قرار گرفتند. سه هفته پس از اعمال تنش ها، بیان ژن برگ گیاهان کشت شده با روش Real Time PCR اندازه گیری شد و اطلاعات حاصل آنالیز شد. نتایج بیانگر این بود که بیان ژن منتون منتول ردوکتاز در غلظت های پایین کلرید سدیم کاهش یافته ولی در غلظت 100 میلیمولار نسبت به گیاه شاهد 97 درصد افزایش داشته است. ولی بیان این ژن در غلظتهای بالای مانیتول و همچنین دمای بالا به حداقل سطح خود رسیده است. با توجه به اهمیت نعناع فلفلی در صنایع داروسازی و صنعتی، افزایش تولید منتول با اعمال تیمارهای مختلف حائز اهمیت میباشد. با توجه به نتایج حاصل، ترکیب های تیماری با صفر میلیمولار مانیتول،50 میلیمولار کلرید سدیم و دمای 23 درجه سانتیگراد باعث افزایش 93 درصدی بیان ژن منتون منتول ردوکتاز نسبت به گیاه شاهد شد و پیشبینی میشود که تولید منتول به حداکثر میزان خود برسد.