بررسی تنوع جمعیت‌های علف‌باغ (Dactylis glomerata L.) از نظرعملکرد علوفه، تولید بذر و صفات مرتبط در شرایط آب و هوایی تبریز

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، آذربایجان شرقی، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، آذربایجان شرقی، ایران

3 نویسنده مسئول مکاتبات استادیار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه شمالغرب و غرب کشور، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2022.357006.1402
چکیده

علف باغ (Dactylis glomerata L.) گیاه علوفه­ ای و مرتعی چندساله دگرگرده­افشان متعلق به تیره گندمیان است که برای احیای مراتع، احداث چراگاه و تولید علوفه مناسب می­باشد. این پژوهش با هدف بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت­ های علف باغ با استفاده از نشانگرهای مورفولوژیکی جهت شناسایی ژنوتیپ­ های پرمحصول اجرا گردید. برای این منظور 25 جمعیت علف­ باغ براساس طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی واقع در تبریز، در سال­های زراعی 97-1396 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج به­ دست آمده از تجزیه واریانس، اختلاف معنی­ داری در صفات مورد بررسی بین جمعیت­ ها نشان داد که بیانگر تنوع ژنتیکی بالا بین جمعیت­ ها بود. بر اساس نتایج مقایسه میانگین­ ها، جمعیت­ های G2،G5 ،G14 ،G16 ،G18 ،G19 ، G24 و G25 با 312 تا 342 گرم در بوته (معادل 73/8 تا 57/9 تن در هکتار) بیشترین عملکرد علوفه خشک سالیانه و جمعیت­ های G7، G8، G2 و G16 با 27 تا 35 گرم در بوته (معادل 756 تا 980 کیلوگرم در هکتار) بیشترین تولید بذر به عنوان جمعیت­ های برتر شناسایی شدند. جمعیت G2 از شاهرود و جمعیت G16 از اصفهان دو جمعیت برتر از نظر عملکرد بذر و علوفه معرفی شدند. تجزیه خوشه ­ای با استفاده از صفات بررسی شده جمعیت­ها را در چهار گروه دسته­ بندی کرد که گروه سه با تعداد هفت جمعیت اکثر جمعیت­های برتر را در خود جا داد. در این مطالعه بیشترین فاصله ژنتیکی مربوط به جمعیت‌های گروه­های یک و سه بود که برای تولید ارقام ترکیبی بایستی گیاهان والدینی برای تلاقی‌ پلی­کراس را از بین این جمعیت‌ها انتخاب کرد.