مقایسه عملکرد علوفه و شاخص سطح برگ در تعدادی ژنوتیپ‌های داخلی و خارجی یونجه Medicago sativa L

نویسندگان

1 نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ایران.

2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2022.356780.1398
چکیده

این پژوهش به منظور مقایسه عملکرد علوفه و شاخص سطح برگ ژنوتیپ‌های مختلف یونجه طی دو سال و برآورد شاخص سطح برگ از طریق وزن برگ و ارتفاع بوته طی سال‌های ۱۳۹۰ و 1391 به اجرا درآمد. در این آزمایش 20 ژنوتیپ داخلی (سردسیری و گرمسیری) و خارجی یونجه در سه تکرار در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در بهار سال 1390 در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج کاشته شد. نتایج تجزیه واریانس دو ساله عملکرد علوفه تر و خشک بیانگر تفاوت معنی‌دار بین میانگین ژنوتیپ ها بود. ژنوتیپ‌های Bami ×Yazdi، Mesa sersa و KFA17 به ترتیب با 99/41، 84/39 و 15/39 تن در هکتار علوفه تر و 75/9، 41/9 و 16/9 تن در هکتار علوفه خشک بیشترین عملکرد علوفه را دارا بودند. علیرغم تفاوت معنی‌دار بین ژنوتیپ‌ها از نظر نسبت برگ به ساقه، تفاوت معنی‌داری بین میانگین ژنوتیپ‌های مورد بررسی از نظر شاخص سطح برگ مشاهده نشد. نتایج نشان داد که امکان برآورد سریع، دقیق و کم‌هزینه شاخص سطح برگ از طریق صفات وزن برگ و ارتفاع بوته میسر می‌باشد. در این بررسی، صفت وزن برگ (بویژه وزن تر برگ) نسبت به ارتفاع بوته کارآیی بیشتری در برآورد شاخص سطح برگ از طریق یک مدل خطی (بدون ثابت) با ضریب تبیین بالا (94/0R2 ≥) داشت. چنین نتیجه گرفته شد که در گیاه یونجه هر 100 گرم وزن برگ تر 35/0 متر مربع، هر 100 گرم وزن برگ خشک 51/1 متر مربع و هر 10 سانتی‌متر ارتفاع معادل 25/0 متر مربع سطح برگ دارا می‌باشند.