فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بارنامه سندی است که دلیل وجود قرارداد حمل‌ونقل می‌باشد و با تقاضای فرستنده توسط متصدی حمل یا نمایندۀ او صادر می‌شود و بر مالکیت کالا برای دارندۀ آن، دریافت کالا توسط متصدی و تعهد وی مبنی بر تسلیم کالا دلالت می‌کند. در فقه و قانون مدنیِ ما سابقه‌ای از بارنامه وجود ندارد و در قانون تجارت نیز فقط در مادۀ 383 واژۀ بارنامه به کار رفته است؛ اما به‌دلیل ضرورت‌های عملی در تجارت و به‌تبع آن در حمل‌ونقل، این سند با نگاهی به حقوق تجارت بین‌الملل به قوانین داخلی ما راه پیدا کرد. در لایحۀ تجارت 1398 که هنوز تأییدیۀ شورای نگهبان را اخذ نکرده است، برخلاف قانون تجارت مصوب 1311، در اقدامی مثبت، بارنامه تعریف گردیده و ویژگی‌ها و اطلاعات مندرج در آن بیان شده است. قانونگذار ما در بیان اطلاعات ضروری مندرج در بارنامه به کنوانسیون‌های «سی ام آر» و «کوتیف» توجه داشته است؛ اما در بیان ویژگی‌های بارنامه به مواردی اشاره نموده که با کنوانسیون‌های مذکور هماهنگ نیست. برخلاف دیدگاهی که معتقد است در حمل‌ونقل زمینی تنها می‌توان راهنامه که سندی غیرقابل انتقال است، صادر نمود، صدور بارنامه را در این نوع حمل‌ونقل پذیرفته و به اختلافات دراین‌خصوص پایان داده است.