تحلیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران اسلامی به‌عنوان سُکان‌دارِ قدرت منطقه‌ای در نظام جهانی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجو

doi
10.2783.4999/QJPR.2003.1107.073
چکیده

چکیده    موقعیت ژئوپلیتیکی کشورها در طول زمان تحت تاثیر عوامل مختلفی چون جنگ ها، انقلاب ها، تحولات نظام بین المللی همواره در حال تغییر و تحول می باشد. ایران یکی از کشورهای با اهمیت منطقه بوده است که طی چند دهه گذشته تغییر و تحولات عظیمی را تجربه کرده است که علل وقوع آن را می توان به عوامل ژئوپلیتیکی داخلی و خارجی بسط داد. بر هم خوردن نظام دو قطبی، سبب تغییر ماهیت ژئوپلیتیکی ایران و به دست آوردن نقش جدید در منطقه و جهان شد. از آنجایی که سیاست خارجی و عملکرد دولت‌ها برگرفته از محیط ‌ژئوپلتیک و ایجاد شرایط تعامل در مجموعه‌ایی از رفتارهای مکانی و زمانی آنان است، جمهوری اسلامی ایران نیز به رغم برخورداری از موقعیت استراتژیک، به لحاظ عدم هماهنگی مؤثر میان جنبه‌های فیزیکی و نرم‌افزاری قدرت، فاقد جایگاه متناسب در صف‌بندی‌های نظام جهانی است و این خود هزینه‌های  فراوانی را بر سیاست خارجی کشور تحمیل کرده است. این مقاله به دنبال پاسخ به این سوال اصلی است که علل تغییر و تحولات موقعیت ژئوپلیتیک ایران در منطقه و نظام جهانی چه بوده است؟ برای پاسخ به سوال مذکور از روش توصیفی- تحلیلی  استفاده شده و جمع آوری منابع نیز به صورت کتابخانه ای و اینترنتی بوده است.