تأملی در شرطیت انحصار ملکیت به دو نفر در اثبات حق شفعه از منظر فقه امامیه و مذاهب اهل سنت
نویسندگان
1 دانشیار گروه الهیات دانشگاه یاسوج
2 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه حضرت معصومه قم
3 دانشیار، گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
4 کارشناس ارشد الهیات دانشگاه یاسوج
doi
10.30513/cjd.2023.3156.1553چکیده
یکی از شروطی که فقیهان در اعمال حق شفعه بیان کردهاند، انحصار ملکیت به دو نفر شریک است و در صورتی که شرکاء بیشتر از دو نفر باشند، اعمال این حق با تردید روبهرو شده است. مسئله پژوهش آن است که دیدگاهها در مورد مستندات قول مشهور درباره انحصار مالکیت شیءِ مورد شراکت به دو شریک در ایجاد حق شفعه با نقد جدی روبهرو است و با توجه به روایات مصرّحه در شکستن این انحصار و مناط اصلی حق شفعه یعنی نفی ضرر، دیدگاه مخالف مشهور تقویت میگردد. هدف از این نوشتار، نقد انحصار مالکیت شیءِ مورد شراکت به دو شریک برای اثبات حق شفعه میباشد و اخذ به شفعه از اسباب تملک در قانون مدنی است که در ماده 140 آن، مورد تأکید قرار گرفته است. دستاورد اصلی این پژوهش که بر اساس روش تحلیلی ـ توصیفی به موضوع پرداخته است، آن است که بر اساس مبانی و ادله روایی و فقهی و تعلیل وارده در روایات، در فلسفه جعل حق شفعه، حق شفعه عمومیت داشته و در جایی که بیشتر از دو نفر شریک وجود دارد نیز این حق ثابت است.
