توزیع مسئولیت مدنی بر اساس میزان تقصیر در تعدد اسباب عرضی از منظر فقه اهل بیت علیهم السلام
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه قم
2 دکتری فقه قضایی، گرایش جزا و جرمشناسی، جامعة المصطفی العالمیه
doi
10.30513/cjd.2021.2412.1441چکیده
یکی از پیچیدهترین بحثهای مرتبط با مسئولیت مدنی، توزیع مسئولیت است؛ زیرا با توجه به آنکه معمولاً اسباب متعدد در تکوین فعل زیانبار دخالت دارند، شناخت سهم هر یک در پدید آوردن حادثه و توزیع مسئولیت دشوار میباشد. عموم فقیهان امامی در تعدد اسباب عرضی، نظریه تساوی را اخذ نمودهاند؛ اما برخی از فقیهان معاصر، نظریه توزیع مسئولیت بر اساس میزان تقصیر را بدون نقد و بررسی مبانی و چالشهای آن برگزیدهاند. از این رو، جستار حاضر به منظور تبیین جایگاه نظریه در فقه اهل بیت و بررسی مبانی و چالشهای فقهی آن سامان یافته است. در این تحقیق با روش تحلیلی و توصیفی سعی شد با طرح و بررسی کلمات و استفتائات فقیهان، ادلۀ این نظریه استخراج و تحلیل شود. از بررسی ادلهای چون آیه 194 سوره بقره، اصل اشتغال و احتیاط، این نتیجه حاصل شد که هرچند نمیتوان نسبت تقصیر را نظریه اصلی توزیع مسئولیت دانست، ولی میتوان به عنوان نظریه فرعی و تکمیلی مورد توجه قرار داد.
