تأثیر نابرابری جنسیتی، حکمرانی خوب و اثرات متقابل آنها بر توسعه انسانی: شواهدی از کشورهای با توسعه انسانی بالا
نویسندگان
1 دانشگاه تهران
doi
10.22051/ieda.2025.49313.1451چکیده
حکمرانی خوب عامل مهم در تحقق توسعه پایدار است و بهطور مستقیم از طریق تولید، آموزش و سلامت بر توسعه انسانی تأثیرگذار است؛ اما وجود نابرابریها بهخصوص نابرابری جنسیتی که هنوز در همه کشورها حتی کشورهای توسعهیافته وجود دارد، مانعی برای تحقق توسعه انسانی است؛ لذا هدف این مطالعه بررسی تأثیرات نابرابری جنسیتی، حکمرانی خوب و همچنین اثرات متقابل آنها بر توسعه انسانی است. مطالعه توصیفی-تحلیلی و کاربردی حاضر با روش رگرسیون پانل دیتا با برآوردگر حداقل مربعات تعمیمیافته در سطح بینالمللی برای کشورهای با توسعه انسانی بالا انجام شد. دادهها از نوع پانل دیتا برای سالهای 2022-2000 بود که از پایگاه دادهای بانک جهانی و سازمان ملل متحد استخراج شدند. آزمون پسران برای بررسی وابستگی مقطعی، آزمون ریشه واحد پسران برای پایایی متغیرها و آزمون همجمعی بوتاستراپ وسترلوند برای بررسی همجمعی استفاده شد. برآورد مدل تحقیق و آزمونهای موردنیاز در نرمافزار Stata 17 صورت گرفت. نتایج برآورد مدل نشان داد که حکمرانی خوب تأثیر مثبت و نابرابری جنسیتی و اثرات متقابل حکمرانی خوب و نابرابری جنسیتی تأثیر منفی بر شاخص توسعه انسانی داشتند. تأثیر منفی اثرات متقابل از تأثیر منفی نابرابری جنسیتی کمتر بود که نشان داد حکمرانی خوب میتواند تأثیر منفی نابرابری جنسیتی را کاهش دهد. مخارج سلامت، تولید ناخالص داخلی سرانه، شاخص باز بودن تجاری و نرخ شهرنشینی تأثیر مثبت و نرخ تورم تأثیر منفی بر شاخص توسعه انسانی در کشورهای نمونه داشت؛ لذا سیاستهایی جهت کاهش نابرابری جنسیتی و بهبود حکمرانی خوب پیشنهاد میگردد که در این راستا سیاستهای ایجاد و اجرای قوانین شفاف، امنیت و ثبات اقتصادی و جذب سرمایهگذاری خصوصی جهت بهبود حکمرانی و سیاستهای توانمندسازی زنان در ابعاد سیاسی اقتصادی و اجتماعی جهت کاهش نابرابری جنسیتی پیشنهاد میگردد.