ارزیابی تنوع ژنتیکی، عملکرد علوفه و گروه‌بندی ژنوتیپ‌های گونه علوفه‌ای-مرتعی علف قناری Phalaris aquatica L از طریق بررسی کلونی

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی شمال‌غرب و غرب کشور، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز پست الکترونیک: r.mohammadi@abrii.ac.ir

doi
10.22092/ijrfpbgr.2020.126048.1340
چکیده

این تحقیق به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی 26 ژنوتیپ انتخابی از گونه علوفه‌ای- مرتعی علف قناری (Phalaris aquatica L.) بر اساس صفات مهم زراعی انجام شد. هر یک از ژنوتیپ­ها از طریق تقسیم بوته به چهار کلون تقسیم شدند و در یک طرح آزمایشی بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی خلعت‌پوشان دانشگاه تبریز در شرایط آبیاری کشت گردیدند. اندازه‌گیری صفات از فروردین 1396 شروع و برای دو سال انجام شد. نتایج تجزیه واریانس داده­ها نشان داد که تفاوت ژنوتیپ­های مورد مطالعه برای بیشتر صفات در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود و بر همین اساس مقایسه میانگین­ صفات بین ژنوتیپ­ها انجام شد. با تجزیه به مؤلفه­های اصلی، دو مؤلفه اول در مجموع بیش از 66 درصد از کل واریانس متغیرها را توجیه کردند. صفات عملکرد علوفه در هر دو چین، قطر یقه، ارتفاع بوته و عملکرد بذر عمده‌ترین نقش را در تبیین مؤلفه اول داشتند. بر اساس تجزیه خوشه­ای 26 ژنوتیپ مورد مطالعه در چهار گروه ژنوتیپی مختلف قرار گرفتند. بر اساس نتایج به­دست آمده از مقایسه میانگین­ها، تجزیه به مؤلفه­های اصلی و تجزیه خوشه­ای، تعداد 12 ژنوتیپ که دارای بیشترین عملکرد علوفه در هر دو سال بودند و عملکرد بذر بالایی نیز داشتند به‌عنوان ژنوتیپ­های برتر انتخاب شدند. ازاین‌رو جمعیت مورد مطالعه زمینه ژنتیکی مناسبی را برای انتخاب ژنوتیپ­های برتر فراهم ­کرد که می­توان از آنها در آزمون نتاج پلی­کراس و تولید ارقام ترکیبی استفاده نمود.