بررسی وراثت‌پذیری عمومی صفات در جمعیت‌های بومی تاغ (Haloxylon aphyllum) در کرمان

نویسندگان

1 نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان. پست‌الکترونیک: d.darvishi@Areeo.ac.ir

2 استادیار، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان

3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان

doi
10.22092/ijrfpbgr.2019.127157.1350
چکیده

به‌منظور بررسی وراثت‌پذیری عمومی در برخی از صفات تاغ طرح آزمایشی با استفاده از توده‌های بومی جمع‌آوری شده از استانهای مختلف کشور انجام شد. تعداد 32 توده بومی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه تحقیقاتی شهید زنده روح کرمان کاشته شد و طی سه سال تعداد هفت صفت شامل طول ساقه اصلی، قطر یقه، تعداد پنجه، طول ساقه فرعی1، طول ساقه فرعی2 و قطر بزرگ و کوچک تاج پوشش بر روی درختچه‌ها بررسی شدند. داده‌های جمع‌آوری شده مورد تجزیه واریانس ساده و مرکب قرار گرفتند. برای تمامی صفات اختلاف بین میانگین ژنوتیپ‌ها و سال‌ها معنی‌دار بود (1%p <). اثر متقابل ژنوتیپ × سال بجز تعداد پنجه برای سایر صفات معنی‌دار بود که بیانگر اثرهای متفاوت ژنوتیپ‌ها در سال‌های مختلف می‌باشد. وراثت‌پذیری صفات بر مبنای تجزیه ساده و تجزیه مرکب ژنوتیپ‌ها انجام شد که مقدار وراثت‌پذیری بر مبنای تجزیه ساده در دامنه 75 تا 87 درصد و در تجزیه مرکب در دامنه بین 51 تا 64 درصد قرار گرفتند که نشان‌دهنده کاهش مقدار وراثت‌پذیری در تجزیه مرکب می‌باشد که این امر به دلیل اثرات متقابل ژنوتیپ در سال است. در هر دو روش، صفات طول ساقه اصلی و تعداد پنجه به‌ترتیب بیشترین و کمترین درصد وارثت‌پذیری عمومی و ضرایب تغییرات ژنتیکی و فنوتیپی را داشتند. با توجه به تنوع ژنتیکی زیاد در بین ژنوتیپ‌های تاغ مورد مطالعه، می‌توان پایه‌های مناسب را برای ایجاد بادشکن در طرح‌های بیابان‌زدایی انتخاب نمود.