فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دارویی اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) با دارا بودن قابلیت اقتصادی و زینتی و کاربرد زیاد آن در صنایع آرایشی- بهداشتی و دارویی، در سراسر جهان کشت می‌شود. به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی اسیدآبسیزیک بر افزایش تحمل به تنش خشکی در رقم Munstead Organic این گیاه، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشکده تولید گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال‌ زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش در چهار سطح رژیم‌های آبیاری (شامل 100-90، 80-70، 60-50 و 40-30 درصد ظرفیت ‌زراعی) و محلول‌پاشی اسیدآبسیزیک در سه سطح (شامل صفر، 15 و 30 میکرومولار در لیتر) لحاظ گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد که بیشترین درصد اسانس با میانگین 18/1 درصد از کاربرد 15 میکرومولار اسیدآبسیزیک در شرایط تنش خشکی (آبیاری 40-30 درصد ظرفیت زراعی به‌دست آمد. در حالی‌که بیشترین عملکرد اسانس با میانگین 055/0 گرم در گیاه مربوط به کاربرد 30 میکرومولار اسیدآبسیزیک در شرایط آبیاری 80-70 درصد ظرفیت زراعی بود. همچنین گروه‌بندی اجزای اسانس نشان داد که از میان 26 ترکیب شناسایی شده، شش ترکیب مونوترپن هیدروکربنه، 10 ترکیب مونوترپن اکسیژنه، 6 ترکیب سسکوئی‌ترپن هیدروژنه و چهار ترکیب سسکوئی‌ترپن اکسیژنه بودند. با افزایش خشکی میزان ترکیبات مونوترپنی هیدروکربنه و اکسیژنه کاهش و ترکیبات سسکوئی‌ترپنی هیدروکربنه و اکسیژنه افزایش یافتند. همچنین نتایج نشان داد که بالاترین میزان لیمونن (10 درصد) از کاربرد 15 میکرومولار اسیدآبسیزیک در آبیاری 80-70 درصد ظرفیت زراعی، کامفور (47/10 درصد) و بورنئول (58/51 درصد) از آبیاری کامل و عدم کاربرد اسیدآبسیزیک، کاریوفیلن‌اکساید (80/7 درصد) از کاربرد 30 میکرومولار اسیدآبسیزیک در آبیاری 60-50 درصد ظرفیت زراعی و آلفامورولن (90/24 درصد) از کاربرد 30 میکرومولار اسیدآبسیزیک در شرایط 40-30 درصد ظرفیت زراعی بدست آمد. در کل، یافته‌های این پژوهش نشان داد که محلول‌پاشی اسیدآبسیزیک در خشکی 40-30 درصد ظرفیت ‌زراعی می‌تواند سبب افزایش درصد اسانس و ترکیبات سسکوئی‌ترپنی برای مقابله با شرایط خشکی در گیاه اسطوخودوس شود.