اثر تحریکی تیدیازورون (TDZ) و پوترسین (PUT) و نوع ریزنمونه بر اندام‌زایی غیرمستقیم گیاه همیشه‌بهار (Calendula officinalis L)

نویسندگان

1 نویسنده مسئول مکاتبات، دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان پست‌الکترونیک: mrsalehisalmi@gmail.com

2 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان

doi
10.22092/ijrfpbgr.2021.342772.1367
چکیده

گیاه همیشه‌­بهار(Calendula officinalis L.) یکی از مهمترین گیاهان زینتی- دارویی در ایران است که در ترکیب با سایر مواد اولیه دارویی برای تولید داروهای کم خطر برای انسان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پژوهش به‌منظور تولید انبوه این گیاه به وسیله کشت بافت، چهار آزمایش جداگانه فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار (هر تکرار ده مشاهده) در چهار مرحله کالوس‌زایی، اندام‌زایی غیرمستقیم، ریشه­زایی و سازگاری انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان کالوس‌زایی در تیمار ریزنمونه برگی و در محیط کشت حاوی 2 میلی­گرم در لیتر 2,4-D مشاهده شد. بلندترین و بیشترین شاخه­زایی در تیمار کالوس به‌دست آمده از ریزنمونه برگی در محیط کشت حاوی 1 میلی­گرم در لیتر تیدیازورون (TDZ) و  به همراه 100 میلی‌گرم در لیتر پوترسین (PUT) در اندام­زایی غیرمستقیم مشاهده گردید. قلمه­های کشت بافتی در محیط کشت 2 میلی­گرم در لیتر NAA بهترین ریشه­زایی را داشتند. گیاهچه­های به‌دست آمده در گلدان­های حاوی پرلیت سازگاری بهتری نشان دادند. با بهینه‌سازی تولید کالوس از ریزنمونه­های همیشه ‌بهار و تکثیر با تکنیک­ کشت بافت می­تواند گامی مهم برای تولید گیاهانی با کیفیت یکسان و عاری از عوامل بیماری‌زا باشد.