ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی از گونه‌های جنس L. Tulipa (لاله) در ایران با استفاده از نشانگر مولکولی CDDP

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2019.126063.1341
چکیده

جنس Tulipa (لاله) متعلق به تیره Liliaceae می‌باشد و از مهمترین گیاهان پیازی زینتی است که به‌منظور تولید گل شاخه بریده، گیاه گلدانی و استفاده در فضای سبز در سرتاسر دنیا کاشته می­شود. در این مطالعه تنوع ژنتیکی 46 اکسشن متعلق به 9 گونه از جنس لاله با استفاده از 19 آغازگر CDDP بررسی شد. در مجموع 265 باند تکثیر شد که تمامی آنها چندشکل بودند. میانگین تعداد باندهای تکثیر شده به ازای هر آغازگر 9/13 بود. آغازگر 5 (ABP1-1) با داشتن بهترین پارامترهای نشانگری به‌عنوان بهترین آغازگر برای بررسی تنوع ژنتیکی در این مطالعه معرفی شد. محاسبه پارامترهای تنوع ژنتیکی، بیشترین تنوع را در بین افراد گونه T. systola نشان داد. نتایج تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که تنوع درون گونه‌ای (77%) در مقایسه با تنوع بین گونه‌ای (23%) بیشتر بود. در ارزیابی ماتریس فاصله بر اساس ضریب تشابه دایس گونه‌های مورد بررسی جنس Tulipa، بیشترین فاصله مربوط به گونه‌های T. armena و T. clusiana (684/0) و کمترین فاصله مربوط به گونه‌های T. systola و T. schrenkii (267/0) بود. به دلیل بالا بودن سهم واریانس درون گونه‌ای نسبت به بین گونه‌ای، گروه‌بندی گونه‌ها به روش تجزیه خوشه‌ای با گروه‌بندی آنها به روش تجزیه به مختصات اصلی مطابقت کامل نداشت. اما به‌هرحال اکسشن­های مختلف متعلق به گونه­هایT. micheliana ، T. lehmanniana و T. clusiana به خوبی تفکیک شدند. این مطالعه نشان داد که اظهارنظر در مورد کارآیی دقیق نشانگر CDDP در ارتباط با جنس Tulipa نیاز به مطالعه جامع تنوع ژنتیکی از نقاط مختلف پراکنش این جنس در ایران دارد.