ایدۀ «پیشرفت» در گفتمان آیت الله خامنه‌ای

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

doi
10.30465/cps.2015.9583
چکیده

شاید یکی از ره­آوردهای مدرنیته، توسعه و پیشرفت باشد. در دوران مدرن نه تنها افراد بلکه جوامع و کشورها نیز به دنبال پیشرفت‌اند و در این باب با یکدیگر رقابت نیز دارد. امّا برخلاف تصور رایج این مفهوم دارای محتوایی جهانشمول نیست. از همین رو، این مقاله پرسش اصلی خود را دربارۀ ایدۀ «پیشرفت» در گفتمان آیت الله خامنه‌ای طرح کرده است. فرضیه مقاله بر آن بوده که برخلاف نگاه اروپامحور غربیان و برخی از مقلدان آنها در کشورهای پیرامونی نمی­توان معنای واحدی برای پیشرفت مدنظر داشت و از همین رو، هر تمدنی، از جمله تمدن ایرانی- اسلامی، می­تواند و بلکه ذی حق است تا این مفهوم را با مبانی فکری خود بفهمد. یافته‌های تحقیق نشان داده است که یکی از دالهای محوری گفتمان آیت الله خامنه‌ای ایدۀ پیشرفت است، ولی ایشان این مفهوم را از معنای اروپامحور آن خالی کرده و سپس بر مبنای مبانی فکر اسلامی و انقلابی آن را بازسازی کرده‌اند. رویکرد تحقیق توصیفی- تحلیلی و شیوۀ جمع­آوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه‌ای بوده است.