بررسی تأثیر نوع ریزنمونه و ترکیب هورمونی بر کالوس‌زایی گون کتیرا (Astragalus verus )

نویسندگان

1 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، خراسان شمالی

2 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، خراسان شمالی

3 دانش اموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی.مجتمع آموزش عالی شیروان، خراسان شمالی، ایران

4 دانشیار، گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، خراسان شمالی

doi
10.22092/ijrfpbgr.2019.122389.1309
چکیده

جنس گون متعلق به خانواده لگومینوز یکی از بزرگترین جنس­ها در میان گیاهان گلدار بوده و گونه Astragalus verus یکی از گونه­های مناسب برای تولید کتیرا است. این پژوهش با هدف بررسی اثر ترکیبات هورمونی مختلف بر کالوس­زایی ریزنمونه­های مختلف Astragalus verusانجام شد. کالوس­زایی از ریزنمونه­های ریشه، هیپوکتیل و کوتیلدون در محیط کشت پایه MS دارای غلظت‌های مختلف از BAP، 2,4-D  و NAA بررسی شد. بیشترین درصد کالوس­زایی در تیمار 5/0 میلی­گرم در لیتر 2,4-D با میانگین 56 درصد و کمترین درصد کالوس‌زایی در تیمار 5/0 میلی­گرم در لیتر NAA با میانگین 4 درصد حاصل شد. بیشترین درصد کالو­س­زایی از ریزنمونه ریشه با میانگین 67 درصد بدست آمد. بیشترین و کمترین ابعاد کالوس به‌ترتیب در تیمار 9 میلی­گرم در لیتر NAA و 9 میلی­گرم در لیتر  2,4-D با میانگین­های 62 و 10/0 میلی­متر مکعب بدست آمد. بیشترین وزن تر و خشک کالوس‌ها به‌ترتیب با میانگین 148/0 و 022/0 گرم از ریزنمونه ریشه در محیط کشت 2,4-D  بدست آمد. تفکیک­پذیری کالوس­ها در محیط کشت حاوی 2,4-D بهتر از NAA بود. نتایج این پژوهش می­تواند در مطالعات باززایی غیرمستقیم، انتقال ژن و کشت سوسپانسیون سلولی به‌منظور تولید متابولیت­های ثانویه از جمله کتیرا در محیط درو­ن شیشه­ای کاربرد داشته باشد.