رویانزایی بدنی گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench)
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران.
2 دانشیار، گروه علوم خاکشناسی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یزد
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم جانوری، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه اردکان
doi
10.22092/ijrfpbgr.2020.342034.1360چکیده
سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench) یک گونه گیاهی با ارزش دارویی بالا میباشد. بهمنظور بهینهسازی پروتکل رویانزایی بدنی ریزنمونههای برگی گیاه سرخارگل از 18 تیمار ترکیبی شامل تنظیم کنندههای رشد شامل بنزیل آدنین (BA) در سه سطح (3، 4، 5 میلیگرم در لیتر)، نفتالین استیک اسید (NAA) در سه سطح (1/0، 2/0 و 5/0 میلیگرم در لیتر)، همراه و یا بدون یک گرم در لیتر زغال فعال، 50 میلیلیتر در لیتر شیره نارگیل و 50 میلیگرم در لیتر کازئینهیدرولیزات در محیط کشت MS استفاده شد. دادههای بدستآمده در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار مورد تجزیه واریانس قرار گرفتند و مقایسه میانگین تیمارها به روش توکی انجام شد. نتایج نشان داد که رویانزایی با تولید کالوس بهصورت غیرمستقیم اتفاق افتاد. کالوسهای رویانزا به رنگ سبز تیره، منسجم و با رشد سریعتر بودند. بیشترین رویانزایی کالوسها (100 درصد) و نیز باززایی رویان در تیمارهای ترکیب BA و NAA همراه با زغال فعال، شیره نارگیل و کازئین هیدرولیزات حاصل شد. در حالیکه تیمارهای تنظیمکننده رشد فاقد شیره نارگیل و کازئین هیدرولیزات موفق به تولید رویان بدنی نشدند. بیشترین میزان تولید شاخساره (3/43 عدد) در تیمار ترکیبی 3 میلیگرم در لیتر BA+1/0 میلیگرم در لیتر NAA+1 میلیگرم در لیتر زغال فعال+50 میلیلیتر در لیتر شیره نارگیل+50 میلیگرم در لیتر کازئینهیدرولیزات مشاهده شد. بهطورکلی برای رویانزایی بدنی سرخارگل، استفاده از سطوح بالای BA و مقادیر اندک NAA به همراه شیرهنارگیل و کازئینهیدرولیزات توصیه میگردد.