فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دارویی چویل (Ferulagoangulata) متعلق به خانواده چتریان می‌باشد که بوسیله بذر تکثیر می‌شود، ولی خفتگی بذر عامل محدود کننده‌ای در تکثیر این گیاه است. به‌منظور ارزیابی کارایی کشت درون‌شیشه‌ای و همچنین ترکیب محیط کشت و نوع ریزنمونه بر رفع خفتگی بذر در گیاه چویل، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار اکوتیپ (آبنهر، گایونه، وزگ و سی‌سخت) از استان کهگیلویه و بویراحمد و سه غلظت مختلف از محیط کشت پایه موراشیگ و اسکوگ (یک چهارم، یک دوم و کامل) بودند. بذرهای جمع‌آوری شده پس از ضدعفونی، به‌صورت بذر کامل و رویان‌های جدا شده در محیط‌های ذکرشده کشت شدند. در این آزمایش، رویان‌های جدا شده با توجه به نوع اکوتیپ بعد از 6-3 روز جوانه زدند. اما در بذرهای کامل در محیط‌های کشت‌ مورد استفاده هیچ‌گونه جوانه‌زنی مشاهده نشد. نتایج کشت رویان نشان داد که اثر محیط کشت و نوع اکوتیپ به‌طور معنی‌داری همه صفات گیاهچه‌ای اندازه‌گیری شده را تحت تأثیر قرار داد. مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که بین محیط‌کشت‌های مختلف اختلاف آماری معنی‌داری وجود داشت و محیط کشت MS4/1 نسبت به دو محیط کشت دیگر از نظر درصد جوانه‌زنی رویان و رشد گیاهچه برتری داشت. بین اکوتیپ‌های مختلف نیز از نظر آماری اختلاف معنی‌داری وجود داشت و اکوتیپ گایونه درصد جوانه‌زنی رویان و رشد گیاهچه بالاتری نسبت به بقیه اکوتیپ‌ها داشت. بنابراین، کشت درون‌شیشه‌ای رویان‌های بذری گیاه چویل روی محیط کشت MS4/1 روش مناسبی برای غلبه بر خفتگی بذر فراهم می‌کند. گیاهچه‌های حاصل از جوانه‌زنی و رشد جنین با موفقیت به گلدان و محیط طبیعی انتقال یافت. با توجه به نتایج این تحقیق، عوامل بازدارنده جوانه‌زنی در گیاه چویل، در پوشش اطراف رویان قرار داشته و تا زمانی که عوامل بازدارنده رفع نشود، رویان قادر به جوانه‌زنی نخواهد بود. بنابراین، جداسازی و کشت رویان در شرایط درون‌شیشه‌ای ابزار مناسبی را برای رفع خفتگی بذر این گیاه، به‌ویژه برای مطالعات آزمایشگاهی فراهم می‌کند.