فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران­های زیست محیطی ناشی از احتراق حامل­های انرژی، سیاست اقتصادی کارآمدی را در مسیر توسعه پایدار طلب می­کند. وضع مالیات بر دی اکسید کربن به عنوان یکی از سیاست های توسعه پایدار، به شمار می آید که سیاست­گذاران همواره از آثار توزیعی آن واهمه داشته­اند. در این راستا، هدف اصلی این پژوهش، مطالعه اثر توزیعی وضع مالیات بر کربن در ایران است. مطالعه، با استفاده از رویکرد ضریب فزاینده طرف عرضه در مرحله نخست و سپس تحلیل مسیر ساختاری در چارچوب ماتریس حسابداری اجتماعی صورت گرفته است. در بخش تجربی به منظور عملیاتی کردن مدل، از ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390 مرکز پژوهش‌های مجلس و نرخ مالیات 80 هزار ریال به ازای هر تن به عنوان پایه آماری استفاده شده است. یافته­ها نشان می­دهد که در بین بخش‌های اقتصادی، برق به علت مصرف بالای فرآورده‌های نفتی بیشترین مالیات را می‌پردازد و خانوارها به صورت مستقیم و غیرمستقیم، از وضع مالیات آسیب می­بینند. آنها متناسب با میزان مصرف سوخت‌های فسیلی به­طور مستقیم و همچنین با مصرف کالاهایی که در تولید آنها از انواع سوخت فسیلی استفاده شده، به­طور غیرمستقیم، در پرداخت مالیات سهیم‌اند. نتایج نشان داد که خانوارهای بالای درآمدی در روستا و شهر، و خانوارهای شهری، بار مالیاتی بیشتری را تحمل خواهند کرد و شاخص هزینه زندگی خانوارها با وضع مالیات فوق، 8/2 درصد افزایش می­یابد. طبق یافته­های تحلیل مسیر ساختاری، بخش­های خدمات، کشاورزی و مواد غذایی به صورت غیرمستقیم بر شاخص هزینه زندگی خانوارها نقش بسزایی دارند. در بررسی مسیرهای منتهی به شاخص هزینه زندگی خانوارها، اهمیت مسیر مستقیم بخش­های آلاینده، بیشتر از مسیرهای غیرمستقیم است.