طرح نظریۀ تضامن مسئولیت مسبب حادثه و بیمه‌گر در قانون بیمۀ اجباری

نویسندگان

1 قاضی دادگستری، دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22106/jlj.2022.542623.4527
چکیده

طرفیت بیمه‌گر در کنار مسئول حادثه برای زیان‌دیده از منظر حقوقی و اقتصادی قابل‌توجیه است، لکن تبیین مسئولیت خواندگان متعدد برای پرداخت دین واحد، یکی از مشکلات دادرس در صدور حکم است؛ به‌نحوی که در برخی موارد موضوع خواسته نسبت به یکی از خواندگان مسکوت مانده یا دعوا به کلی رد می‌شود. هدف این پژوهش با شیوه‌ای توصیفی و تحلیلی، تبیین جایگاه مسئولیت بیمه‌گر و مسبب حادثه در دعوا است تا علاوه بر شناخت ضرورت تصمیم‌گیری نسبت به هر یک، نحوۀ مسئولیت آن‌ها در ضمن حکم تبیین گردد و نظریه‌ای منطقی برای جبران خسارت ارائه گردد. استنباط مسئولیت استقلالی یا جمعی بیمه‌گذار و بیمه‌گر مبتنی بر دلایل مختلفی است. اشتراک مسئولیت بین بیمه‌گذار و بیمه‌گر مبنای منطقی و قانونی ندارد و مسئولیت وثیقه‌ای بیمه‌گر نیز هدف جبران خسارت بهتر زیان‌دیده را تأمین نمی‌کند. انتظار دادگاه برای استناد زیان‌دیده به قرارداد بیمه نیز چاره‌ای از مشکل تبیین مسئولیت خواندگان متعدد حل نمی‌نماید و اختلاف در نوع و میزان مسئولیت همچنان باقی است. شناسایی مسئولیت تضامنی بیمه‌گذار و بیمه‌گر در قانون بیمه‌ اجباری مصوب 1395 با هدف تضمین بهتر حق زیان‌دیده سازگار است و برخی مبانی قانونی و توجیهات حقوقی نیز ضرورت طرح نظریۀ تضامن مسئولیت بیمه‌گر و مسبب حادثه را موجه می‌سازد.