ارزیابی کارایی و روند رشد تغییرات بهره وری صنعت کاشی و سرامیک ایران

نویسندگان
doi
10.22067/erd.v18i2.13736
چکیده

چکیده صنعت کاشی و سرامیک، سهم بزرگی از صادرات غیر نفتی کشور را به خود اختصاص داده و به دلیل نقش مهمی که در ایجاد اشتغال ایفا نموده از صنایع تولیدی مهم ایران به شمار می‌رود. در سال‌های اخیر ضعف کارایی شرکت‌های تولیدی در زمینه کاشی و سرامیک، ضمن تحمیل هزینه‌های فراوان، به کاهش کیفیت تولیدات آنها منجر شده و در نهایت بحران مازاد عرضه و کاهش فروش را در پی داشته است. در این مقاله، کارایی صنعت کاشی و سرامیک میبد در دو سال 86 و 87 مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور، یکی از فنون‌های مرزی ناپارامتریک به نام تحلیل پوششی داده‌ها به کار گرفته شد. نتایج ارزیابی نشان داد از بین 10 شرکت مورد مطالعه، تنها 4 شرکت کاشی سازی مریم، صدف، نارین و باستان در دو سال مورد مطالعه از کارایی تکنیکی و مقیاسی برخوردار بوده اند. بررسی روند تغییرات بهره وری با استفاده از شاخص مالم کوئیست نشان داد تنها شرکت کاشی باستان توانسته بهره وری خود را در سال 87 نسبت به سال قبل در سطح معینی حفظ کند و بقیه شرکت‌ها با یک روند کاهشی در بهره وری مواجه بوده اند. تجزیه شاخص مالم کوئیست به دو شاخص تغییر کارایی تکنیکی و تغییر مرز تکنولوژی، نشان داد تمامی شرکت‌ها به غیر از شرکت باستان از یک پسرفت در مرز تکنولوژی برخوردار بوده اند. از این رو یک راهبرد بهینه برای این شرکت ها، تمرکز بر انتقال تکنولوژی‌های مدرن و نوآوری‌های تکنولوژیک است. کلید واژه‌ها: تحلیل پوششی داده ها، کارایی، شاخص مالم کوئیست، صنعت کاشی و سرامیک