بررسی تنوع ژنتیکی در برخی گونه‌های یولاف (.Avena spp) بومی ایران

نویسندگان

1 هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

2 استادیار،مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشیار،مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2019.120253
چکیده

DOR: 98.1000/1735-0891.1398.27.28.53.1.1576.1606 در این تحقیق تعداد 49 نمونه ژنتیکی موجود در کلکسیون یولاف بانک ژن گیاهی ملی ایران، متعلق به چهار گونه Avena barbata، A. wiestii، A. fatua و A. sativa مورد بررسی قرار گرفتند. آزمایش به صورت مشاهده‌ای، در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال و بذر در کرج انجام شد. صفات آگرومورفولوژیکی مطابق با دستورالعمل‌ مؤسسه ذخایر توارثی گیاهی بین‌المللی ارزیابی گردید. براساس مقادیر شاخص شانون، صفت رنگ لما دارای بالاترین مقدار تنوع (42/1) بود. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، 43/68 درصد تغییرات موجود در داده‌ها، توسط هفت مؤلفه اصلی اول توجیه شد.دو نمونه ژنتیکی 439 (A. barbata) و 449 (A. barbata) دارای نزدیکترین و دو نمونه ژنتیکی 447 (A. wiestii) و 115059 (A.wiestii) دارای دورترین فاصله ژنتیکی بودند. نمونه‌های ژنتیکی مورد مطالعه با استفاده از تجزیه خوشه‌ای به روش K meansدر پنج گروه قرار داده شدند. براساس نتایج تجزیه تابع تشخیص، در مجموع سه تابع تشخیص حاصل گردید که به‌میزان 100 درصد از واریانس کل را شامل می‌شد. تابع اول بیشترین تمایز را بین دو گونه A. barbata و A.sativa، و تابع دوم بیشترین تمایز را بین گونه‌های A. fatuaو A. wiestii ایجاد نمود. مجموع نتایج این تحقیق بیانگر وجود تنوع مناسب در جمعیت‌های مورد بررسی از لحاظ صفات اندازه‌گیری شده بود که در امر به‌نژادی یولاف می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. همچنین از توابع تشخیص ایجاد شده در این تحقیق، می‌توان برای تمایز بین گونه‌های مربوطه استفاده کرد.