آسیبشناسی موانع فسادزای قوّه قضاییه بعد از دور تحولی منطبق با الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
3 استادیار، گروه فقه و حقوق، واحد مهدیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، مهدیشهر، ایران.
4 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. (نویسنده مسؤول)
5 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشگاه غیردولتی-غیرانتفاعی دانش البرز، آبیک، قزوین، ایران.
doi
10.22034/jccj.2023.403315.1304چکیده
اصولاً در هر کشور و در هر جامعهای بدون شک، عدالت واقعی بر پایه سه عامل بزرگ: قاضی، قانون و قانونگذاری شکل میگیرد و گسترش مییابد، اما این عوامل همواره با طیف وسیعی از چالشها و آسیبها روبهرو بوده است که شامل مجموعهای از فرآیندهایی است که از درون مانند آسیبهای ناشی از قضات یا از بیرون مانند آسیبهای ناشی از قوانین بر پیکره نظام قضایی وارد میشود. در بحث آسیبشناسی قوانین میتوان آنها را به دو دسته آسیبشناسی قوانین شکلی و ماهوی تقسیم کرد. درزمینه قوانین ماهوی، جرمانگاری بیشازحد و تکلیف فوقالعاده به دستگاه قضایی برای حلوفصل کلیه دعاوی و اختلافات مردم و نهادهای دولتی با یکدیگر و با مردم، ازجمله علل و عوامل مهم جرایم ارتکابی قضات بهویژه اشتباهات قضایی میباشد که موجت تغایر و تفاوت تصمیمها و آرای قضایی میشود. عدم نظارت جدی و هوشمند در قالب نظارت الکترونیک و همچنین نظارتهایی که دارای نتیجه ملموس برای ارباب رجوع باشد، باعث شده است فساد داخلی قضایی در قوّه قضاییه بهعنوان جدیترین مانع تحقق مدلهای مذکور و فاصلهگرفتن از ارزشهای اسلامی قلمداد شود؛ همین امر باعث تضعیف اعتماد عمومی به قوّه قضاییه شده است.
