بررسی تنوع ژنتیکی جمعیتهای مختلف سماق (Rhus coriaria L.) ایرانی با استفاده از نشانگر ISSR
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، بیوتکنولوژی کشاورزی، پژوهشکده زیستفناوری، دانشگاه ارومیه
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
4 نویسنده مسئول مکاتبات، استاد، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه پست الکترونیک: r.darvishzadeh@urmia.ac.ir
5 استادیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
doi
10.22092/ijrfpbgr.2018.117959چکیده
DOR: 98.1000/1735-0891.1397.2.196.52.26.1576.82 سماق (Rhus coriaria L.) ازجمله درختچههای جنگلی است که در مناطق مدیترانه و آسیای شرقی بهویژه ایران پراکنش دارد و دارای کاربردهای مختلف دارویی و صنعتی میباشد. در این پژوهش، از نشانگرهای بین ریزماهواره بهمنظور مطالعه تنوع ژنتیکی ژنوتیپهای سماق جمعآوری شده از پنج رویشگاه طبیعی واقع در شمالغرب کشور (استانهای آذربایجانغربی و شرقی) استفاده شد. بدینمنظور از هر جمعیت 15 نمونه بهصورت تصادفی انتخاب و بعدDNA ژنومی آنها با استفاده از 18 آغازگر ISSR انگشتنگاری شد. نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی مطلوبی در میان ژنوتیپهای مورد مطالعه سماق وجود دارد، بهطوریکه سهم تنوع ژنتیکی بین جمعیتی (8/79%) بیشتر از سهم تنوع ژنتیکی داخل جمعیتی (2/20) بود. کمترین فاصله ژنتیکی (18/14) بین جمعیتهای آغبراز- هوراند (آ.ش.) و نیر- ارسباران و بیشترین فاصله ژنتیکی (08/31) بین جمعیتهای کچله- ارومیه و نیر- ارسبارن مشاهده شد. بر اساس نتایج حاصل از گروهبندی ژنوتیپهای مورد مطالعه، دو جمعیت آغبراز- هوراند و نیر- ارسباران در یک گروه و جمعیتهای رویشگاههای دیگر در گروههای مجزایی قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که گروهبندی افراد با استفاده از نشانگر ISSR، با توزیع جغرافیایی آنها مطابقت دارد. نشانگرهای ISSR میتوانند بهصورت مؤثری نه تنها در ارزیابی تنوع ژنتیکی ژرمپلاسم سماق بلکه در شناسایی ارتباط ژنتیکی میان نمونهها یا افراد شناخته شده و یا ناشناخته سماق بهکار روند.
