«آزادی» در گفتمان فقاهتی انقلاب اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه علامه

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی

doi
چکیده

چکیده مقولۀ «آزادی» از مهم‎ترین نیازهای بشری و از خواسته‌های اصلی مردم در نهضت انقلاب اسلامی ایران بوده است که در شعار «استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی» نمود پیدا کرد. در میان گروه‎های مبارز انقلابی، بی‌تردید گفتمان فقاهتی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) نقش کلیدی در هدایت و پیروزی انقلاب و به تبع آن، مدیریت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه در جمهوری اسلامی ایران داشته است. در این نوشتار، نگارندگان در پاسخ به این پرسش: «آزادی در گفتمان فقاهتی انقلاب اسلامی چگونه تعریف می‎شود؟»، به تدقیق مقولۀ آزادی در دیدگاه‌های امام خمینی(ره)، آیت‎الله مطهری، آیت‎الله بهشتی و آیت‎الله خامنه‌ای پرداخته‎اند. در گفتمان فقاهتی انقلاب اسلامی، آزادی در معنای ایجابی، موهبت الهی و بنیان قرآنی داشته و وسیله و ضرورتی حیاتی در راستای کمال جامعه بوده است. از این رو، آزادی‌های سیاسی و اجتماعی لازمۀ بقای نظام اجتماعی به‎شمار ‎می‎آید. با این حال، آزادی در معنای سلبی، حدود و ثغور خود را با تفکر سکولاریستی مشخص کرده است.