ارزیابی صفات کمی و کیفی جمعیت‌های متحمل و نیمه‌متحمل به بیماری سفیدک سطحی در اسپرس (Onobrychis viciaefolia)

نویسندگان
جعفری, علی اشرف ID 1
امیرخانی, محمود ID 2
پهلوانی, محمدرضا ID 3
فلاح حسینی, لیلا ID 4
علیزاده, محمدعلی ID 5
سیدیان, سید اسماعیل ID 6
رمضانی یگانه, معصومه ID 7

1 استاد، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 کارشناسان ارشد، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

3 کارشناسان ارشد، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

4 کارشناسان ارشد، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

5 *- نویسنده مسئول، دانشیار، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران پست الکترونیک: Alizadeh202003@gmail.com

6 کارشناسان ارشد، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

7 کارشناسان ارشد، گروه تحقیقات بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2018.117980
چکیده

DOR: 98.1000/1735-0891.1397.2.311.52.26.1575.41 به‎منظور شناسایی جمعیت‌های متحمل به بیماری سفیدک سطحی در اسپرس زراعی (Onobrychis viciaefolia)، ده جمعیت با منشأ متفاوت در ایستگاه تحقیقاتی البرز، در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار به‎مدت دو سال (1393 و 94) کشت و ارزیابی شدند. جمعیت‌های متحمل به‎صورت طبیعی از لحاظ آلودگی به بیماری سفیدک سطحی و سایر پارامترها مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که جمعیت‌های 15353 و 3001 و اشنویه و پلی‌کراس با داشتن شاخص شدت بیماری صفر تا 25 درصد به‎عنوان متحمل و بقیه جمعیت‎ها با داشتن شاخص شدت بیماری 25 تا 50 درصد و بین 50 تا 100 درصد به‎عنوان جمعیت‌های نیمه‌حساس و حساس به سفیدک ارزیابی شدند. جمعیت‌های متحمل از لحاظ ماده خشک قابل هضم و کربوهیدرات‌های محلول در آب دارای میانگین بیشتری نسبت به جمعیت حساس بودند ولی درصد پروتئین خام آنها در حد متوسط بود. جمعیت‌های متحمل به سفیدک (3001، 15353، اشنویه و پلی کراس) بیشترین عملکرد علوفه و عملکرد بذر نسبت به جمعیت‌های حساس را داشتند. در تجزیه به ‎مؤلفه‎های اصلی 11 صفت مورد بررسی در 4 مؤلفه با مجموع واریانس توجیه شده 83 درصد قرار گرفتند. نتایج نشان داد مؤلفه‎های 1 تا 3 شامل مؤلفه عملکرد، مؤلفه کیفیت علوفه و مؤلفه شاخص شدت بیماری محسوب شدند. در تجزیه خوشه‎ای جمعیت‎های 3001، 9263،15353، 4083، اشنویه و پلی‌کراس در خوشه‎ 2  قرار گرفتند که این جمعیت‏ها دارای شاخص شدت بیماری عمدتا متحمل تا نیمه‌متحمل و از لحاظ عملکرد علوفه پرمحصول بودند.

کلیدواژه‌ها
اسپرس, سفیدک سطحی, شاخص شدت بیماری, عملکرد علوفه, کیفیت علوفه