سنجش آسیبپذیری بخشهای اقتصادی از محدودیت واردات؛ کاربردی از ماتریس حسابداری اجتماعی در شرایط متعارف و ویژه اقتصادی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2
doi
10.22051/edp.2015.2096چکیده
آمارهای موجود نشان میدهد که متوسط سالانه واردات در 5 سال منتهی به 1393 حدود 70 میلیارد دلار بوده و مهمتر آنکه، نیازهای ارزی مربوط به این حجم از وادرات از محل سبد متنوعی از کالاهای صادراتی صورت نمیگیرد. بنابراین، این پرسش مهم مطرح میشود که آسیبپذیری هر یک از بخشهای اقتصادی از محدودیت واردات چقدر است؟ پاسخ به این پرسش مستلزم محاسبه ماتریس حسابداری اجتماعی بومی است که در آن واردات تفکیک شده است؛ بدین منظور، از ماتریس حسابداری اجتماعی بههنگام شده سال 1390 مرکز پژوهشهای مجلس استفاده کرده و میزان وابستگی مستقیم، غیرمستقیم و القایی بخشهای اقتصادی به واردات و ضرایب فزاینده تولید در شرایط متعارف و ویژه اقتصادی را محاسبه میکنیم. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که نخست، محدودیت واردات نه تنها موجب کاهش ضرایب فزاینده تولید میشود، بلکه جایگاه نسبی بخشهای اقتصادی را از منظر توان تولیدی تغییر میدهد. دوم، زیربخشهای صنعت در مقایسه با بخشهای دیگر اقتصادی، آسیب بیشتری را متحمل میشوند، زیرا وابستگی بیشتری به واردات دارند. سوم، در پی محدودیت واردات، بخش زراعت و باغداری، ساخت محصولات فلزی فابریکی، ساخت وسایل نقلیه موتوری و تریلرها به ترتیب با کاهش مطلق 616/0، 544/0 و 519/0 در ضرایب فزاینده، بیشترین کاهش را تجربه میکنند. چهارم، بخش ساخت وسایل نقلیه موتوری (با ضریب وابستگی مستقیم 1379/0 و ضریب وابستگی مستقیم، غیرمستقیم و القایی 2367/0 به واردات)، ساخت محصولات از لاستیک و پلاستیک (با ضریب وابستگی مستقیم 1337/0 و ضریب وابستگی مستقیم، غیرمستقیم و القایی 2128/0 به واردات)، ساخت محصولات فلزی فابریکی (با ضریب وابستگی مستقیم 1168/0 و ضریب وابستگی مستقیم، غیرمستقیم و القایی 2112/0 به واردات) بیشترین وابستگی را به واردات دارند.