خاموشی سیستمیک ژن کدکننده آنزیم تبائین -6- اُ- دمتیلاز در گیاه دارویی خشخاش (Papaver somniferum L.) با استفاده از فن خاموشی ژن با القا ویروس
نویسندگان
1 دانشیار، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی بقیة ا... (عج)، تهران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد
3 نویسنده مسئول مکاتبات، دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد پست الکترونیک: ismaili.a@lu.ac.ir
4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد
doi
10.22092/ijrfpbgr.2018.116635چکیده
گیاه دارویی خشخاش (Papaver somniferum L.) بهعنوان یکی از مهمترین منابع تجاری برای برخی از آلکالوئیدهای دارویی مانند ضد درد کدئین و مورفین و داروهای نیمه مصنوعی مانند اکسیکدون، بوپرونورفین و نالتروکسن میباشد. از ژنهای پائیندست مسیر بیوسنتزی آلکالوئیدها در این گیاه، ژن تبائین -6- اُ- دمتیلاز (T6ODM) است که بر تولید موادی مانند تبائین و اوریپاوین تأثیرگذار است. در این پژوهش، اثر سازه خاموشی متکی بر فن VIGS، بر کاهش سطح بیان این ژن در گیاه خشخاش مطالعه شد. برای این منظور، ابتدا با استفاده از آغازگرهای اختصاصی، cDNA ژن T6ODM تکثیر شد و برای تأیید مورد توالییابی قرار گرفت. سپس بخشی از ژن بهعنوان قطعه هدف خاموشی در ناقل ویروسی pTRV همسانهسازی شد و بهروش آگروباکتری، برگهای گیاه تراریخت شد. حضور ژن کدکننده پروتئین پوششی موجود در ناقل ویروسی در گیاهان با استفاده از PCR بررسی و سطح بیان ژن در گیاهان تراریخت توسط تجزیهوتحلیل نیمه کمی و PCR در زمان واقعی بررسی شد. نتایج نشان داد که میانگین بیان ژن T6ODM در گیاه حاوی سازه مورد نظر نسبت به گیاهان شاهد 71/83 درصد کاهش داشت.