فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ برای نخستین‌بار موضوع عدالت ترمیمی را در فرایند دادرسی کیفری در برخی از جرایم کم‌اهمیت و دارای حیثیت خصوصی لحاظ نموده است. همین امر بحث رویکرد ترمیمی حقوق کیفری نسبت به حدود، قصاص و دیات را مهم و ضروری ساخته است. هدف مقاله حاضر بررسی رویکرد ترمیمی حقوق کیفری ایران نسبت به حدود، قصاص و دیات است. مقاله حاضر، توصیفی ـ تحلیلی است. همچنین این پژوهش با هدف کاربردی و به‌صورت مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای به بررسی رویکردهای ترمیمی قانون مجازات اسلامی در حدود، قصاص و دیات در این رابطه پرداخته است. یافته‌ها نشان داد رویکرد ترمیمی شامل اصلاح ذات‌البین به‌معنی پادرمیانی شخص ثالث جهت حل اختلاف و یا رفع خصومت و اجرای عدالت توسط قاضی تحکیم و میانجی‌گری همواره در فقه در حدود، قصاص و دیات مورد توجه بوده است. در فرآیند میانجی‌گری که در فقه اسلام به دو روش اصلاح ذات‌البین و شفاعت از آن یاد شده است، در جرایم مستوجب قصاص، صلح و سازش، تراضی به دیه، گذشت یا عفو بزه‌دیده نقش مؤثری در مجازات بزهکار دارد. با این حال، این روش‌ها چندان از سوی قانون‌گذار نسبت به حدود، قصاص و دیات مورد توجه قرار نگرفته است.