عوامل مؤثر بر ریزازدیادی گیاه دارویی مرزه خوزستانی (Satureja khuzistanica Jamzad)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران
2 استادیار، پژوهشکده زیست فناوری کشاورزی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران
3 نویسنده مسئول مکاتبات، دانشیار، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران. پست الکترونیک: salimi@khu.ac.ir
4 دانشیار مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران،
5 استادیار، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج
doi
10.22092/ijrfpbgr.2018.116656چکیده
مرزه خوزستانی (JamzadSatureja khuzistanica) انحصاری ایران است و با وجود ارزش دارویی فراوان در حال انقراض میباشد. بهمنظور تکثیر انبوه آن از طریق ریزازدیادی، جوانههای جانبی از منطقه پلدختر استان لرستان جمعآوری شد. برای سترونسازی جداکشتها بهترین تیمار محلول کلرید جیوه یک درصد بهمدت 6 دقیقه تعیین شد. بهترین محیط نوشاخهزایی پس از بررسی 12 تیمار مختلف، محیط کشت پایه MS حاوی هورمونهای BA، 2ip و IBAبهترتیب 5/0، 3/0 و 1/0 میلیگرم در لیتر تعیین شد، که از لحاظ ضریب ازدیاد، رشد طولی و سبزینگی نسبت به بقیه تیمارها برتری داشت. محیط کشت پایه MS با هورمونهایIBA و NAA بهترتیب 1 و 1/0 میلیگرم در لیتر بهعنوان بهترین محیط نوریشهزایی پس از انجام سه تیمار با ترکیبهای هورمونی متفاوت بهدست آمد، این محیط کشت محرک تولید بیشترین تعداد ریشه اصلی و فرعی بود. تأثیر 10 ترکیب مختلف خاک بر درصد زندهمانی در زمان سازگاری مورد بررسی قرار گرفت و تیمار ماسه: خاک مزرعه: پیت: پرلیت بهنسبت 1:1:1:1 بیشترین درصد زندهمانی و رشد را داشت. بنابراین در طی این تحقیق مناسبترین روش تکثیر برای گونه مرزه خوزستانی بهدست آمد و میتوان گیاهان تکثیر شده را به رویشگاه اصلی منتقل نمود.