آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگی های تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران
3 کارشناس پرستاری، گروه پرستاری مامایی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
4 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
5 کارشناسی پرستاری، گروه پرستاری مامایی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
doi
10.22034/spr.2026.517297.2113چکیده
مقدمه: در عصر حاضر خودکشی بهعنوان یکی از جدیترین معضلات اجتماعی شناخته میشود که هر ساله بخش اعظمی از اقدام کنندگان به آن را به کام مرگ میکشاند؛ بههمین دلیل شناخت عوامل مؤثر بر آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگیهای تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم بود.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش انجام نیز توصیفی- همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری مورد پژوهش تمام دانشجویان دختر و پسر دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که از بین آنها تعداد 305 نفر بهصورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات مقیاسهای افکار خودکشی (بک و همکاران، 1979)؛ نشخوار خشم (ساخادولسکی و همکاران، 2001) و پرسشنامههای آزاردیدگی هیجانی اولیه (برنستاین و همکاران، 2003) و ویژگیهای تاریک شخصیت (جوناسون و وبستر، 2010) بود. برای توصیف یافتهها از میانگین و انحراف استاندارد و برای استنباط اطلاعات نیز از آزمونهای همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری بهکمک نرمافزارهای SPSS-27 و AMOS-24 استفاده شد.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که مدل پژوهشی از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین دیگر نتایج پژوهش نشان داد، آزاردیدگی هیجانی اولیه بهصورت مستقیم (01/0>P) و غیرمستقیم (05/0>P) و از طریق میانجیگری نشخوار خشم و ویژگیهای تاریک شخصیت تنها به صورت مستقیم (01/0>P) بر افکار خودکشی اثرگذار هستند. نتیجهگیری: از این نتایج میتوان برای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی با هدف پیشگیری از بروز افکار و اقدام به خودکشی استفاده نمود.