آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگی های تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران

3 کارشناس پرستاری، گروه پرستاری مامایی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

4 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 کارشناسی پرستاری، گروه پرستاری مامایی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.22034/spr.2026.517297.2113
چکیده

 مقدمه: در عصر حاضر خودکشی به­عنوان یکی از جدی­ترین معضلات اجتماعی شناخته می­شود که هر ساله بخش اعظمی از اقدام­ کنندگان به آن را به کام مرگ می­کشاند؛ به­همین دلیل شناخت عوامل مؤثر بر آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگی­های تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم بود.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش انجام نیز توصیفی- ‌همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری مورد پژوهش تمام دانشجویان دختر و پسر دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که از بین آن‌ها تعداد 305 نفر به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات مقیاس­های افکار خودکشی (بک و همکاران، 1979)؛ نشخوار خشم (ساخادولسکی و همکاران، 2001) و پرسشنامه­های آزاردیدگی هیجانی اولیه (برنستاین و همکاران، 2003) و ویژگی­های تاریک شخصیت (جوناسون و وبستر، 2010) بود. برای توصیف یافته‌ها از میانگین و انحراف استاندارد و برای استنباط اطلاعات نیز از آزمون‌های همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری به‌کمک نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-24 استفاده شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که مدل پژوهشی از برازش مطلوبی برخوردار بود. هم­چنین دیگر نتایج پژوهش نشان داد، آزاردیدگی هیجانی اولیه به­صورت مستقیم (01/0>P) و غیرمستقیم (05/0>P) و از طریق میانجی­گری نشخوار خشم و ویژگی­های تاریک شخصیت تنها به صورت مستقیم (01/0>P) بر افکار خودکشی اثرگذار هستند. نتیجه‌گیری: از این نتایج می­توان برای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی با هدف پیشگیری از بروز افکار و اقدام به خودکشی استفاده نمود.