اثربخشی گروه­درمانی کوتاه­مدت راه­حل­محور بر احساس خودکارآمدی و سبک­های حل مسئله نوجوانان قربانی قلدری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

2 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22034/spr.2026.521268.2126
چکیده

مقدمه: قربانیان قلدری ضعف در خودکارآمدی و سبک­های حل مسئله را نشان می­هند. این درحالی است که گروه‌درمانی کوتاه مدت راه­حل محور می­تواند در بهبود این متغیرها اثربخش باشد؛ بنابراین هدف این پژوهش ارزیابی اثربخشی گروه درمانی کوتاه­مدت راه­حل­محور بر خودکارآمدی و سبک­های حل مسئله نوجوانان قربانی قلدری بود.روش: روش مطالعه حاضر نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش­آموزان متوسطه اول  پسر ناحیه یک شهر رشت در سال تحصیلی 1403-1404 بودند که از میان آنها پس از طی دو مرحله به روش نمونه­گیری در دسترس تعداد 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دوگروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. گروه آزمایش 7 جلسه 90 دقیقه­ای گروه­درمانی راه­حل محور کوتاه­مدت را دریافت کرد. ابزار پژوهش شامل مقیاس قلدری ایلی­نویز اسپالگه و هولت (2001)، پرسشنامه قلدری/ قربانی الویس (1996)، پرسشنامه خودکارآمدی موریس (2001) و پرسشنامه سبک­های حل مسئله کسیدی و لانگ (1996) بود. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها از روش تحلیل کواریانس استفاده شد.یافته­ ها: نتایج تحلیل داده­ها نشان داد، گروه­درمانی کوتاه­مدت راه­حل محور بر همه مؤلفه‌های خودکارآمدی (به استثنا خودکارآمدی اجتماعی) و بر همه مؤلفه‌های حل مسئله (به استثنا سبک خلاق) تأثیر معنی‌داری داشت (01/0 > p). نتیجه­ گیری: با توجه به یافته­ها،گروه­درمانی کوتاه­مدت راه­حل­محور با ایجاد یک فضای گروهی مثبت، زمینه را برای افزایش مهارت­های حل مسئله و بهبود احساس خودکارآمدی فراهم نمود که درنتیجه افزایش توانایی مقابله با پدیده قلدری را در نوجوانان قربانی قلدری به­همراه داشت.