ارزیابی نتاج حاصل از تولید مثل جنسی درختان پده با استفاده از شاخص‌های ریخت‌شناسی برگ و ایزوآنزیم

نویسندگان

1 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 دانشیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منایع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مازندران

3 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

4 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2017.113314
چکیده

گونه پده به­دلیل سازگاری در شرایط اکولوژیکی مختلف و دگرگشن بودن می­تواند نهال­های بذری با تنوع ژنتیکی بالا تولید کند که در فرایند انتخاب درختان برتر، دورگ‎گیری­ و در نهایت تکثیر ژنوتیپ­های مطلوب به­لحاظ کمی و کیفی نقش مهمی داشته­باشد. هدف این تحقیق ارزیابی ویژگی­های ایزوآنزیمی و ریخت­شناسی برگ در برخی از ژنوتیپ­های حاصل از تولید مثل جنسی در گونه پده بود. تعداد 50 ژنوتیپ بذری پده از درختان مادری 12 رویشگاه مختلف که به‌لحاظ ویژگی­های کمی و کیفی رشد نسبت به سایر ژنوتیپ­ها برتری داشتند انتخاب و تنوع نتاج حاصل از درختان به لحاظ ویژگی­های ریخت­شناسی برگ و فعالیت آنزیم پراکسیداز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج ریخت­شناسی برگ نشان داد که نتاج درختان مادری رویشگاه‌های گتوند و لرستان بیشترین و نتاج درختان زابل کمترین مقدار طول، حداکثر پهنا و سطح برگ را داشتند. نتایج تجزیه واریانس ایزوآنزیمی برای ژنوتیپ­های برتر از درختان رویشگاه‌های مختلف نشان داد که گوناگونی ژنتیکی در درون ژنوتیپ­های برتر و میان درختان مادری آنها به­ترتیب 69 و 31 درصد بود. همچنین مقدار ضریب تنوع در درون ژنوتیپ­های برتر و درختان والد دارای تفاوت معنی­داری در سطح احتمال 1% بود. بیشترین هتروزیگوسیتی مشاهده شده مربوط به ژنوتیپ­های درختان درفول، سرخس و زابل به­ترتیب با 1، 83/0 و 83/0 بود. بیشترین تعداد آلل مؤثر و ضریب شانون متعلق به ژنوتیپ­های رویشگاه زابل به­ترتیب با 93/2 و 12/1 بود.