القای پلی‌پلوئیدی در گیاه زینتی ارکیده گونه Phalaenopsis amabilis در شرایط درون‌شیشه‌ای

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه آزاد واحد شیروان

2 مجتمع آموزش عالی شیروان

doi
10.22092/ijrfpbgr.2017.113315
چکیده

گیاه ارکیده گونه Phalaenopsis amabilisیکی از بهترین و شناخته شده­ترین گونه­های ارکیده است که به آسانی رشد کرده و قابلیت سازگاری خوبی دارد. این پژوهش به‎منظور القای پلی­پلوئیدی در گونه Phalaenopsis amabilis در شرایط درون شیشه­ای انجام شد. پژوهش به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و هر تکرار حاوی 3 ریزنمونه­ جوانه جانبی به اندازه تقریبی 3 میلی­متر دارای 2 برگ با استفاده از هفت غلظت مختلف کلشی­سین شامل: صفر، 01/0، 05/0، 1/0، 15/0 ، 2/0 و 25/0 درصد در دو تیمار زمانی 24 و 48 ساعت انجام شد. ریزنمونه­ها پس از تیمار با کلشی­سین روی محیط کشت MS بدون هورمون کشت شدند. پس از گذشت 10 هفته صفات مورفولوژیکی تحت تأثیر پلی­پلوئیدی ازجمله تعداد و اندازه برگ، تعداد و اندازه ریشه، طول و عرض سلول­های نگهبان روزنه، تعداد کلروپلاست و همچنین میزان زنده­مانی گیاهچه­ها مورد بررسی قرار گرفت. مشاهدات سیتولوژیکی برگ­های جدید کاملاً رشد کرده به‎منظور  بررسی تعداد کروموزوم­های گیاهان به‎روش فلوسایتومتری مورد ارزیابی قرارگرفت. غلظت­های 15/0 درصد و 2/0 درصد کلشی­سین در گیاه ارکیده باعث القای بیشترین درصد پلی­پلوئیدی شد. همبستگی بعضی صفات مورفولوژیک با سطح پلی­پلوئیدی نشان داد که بعد از فلوسایتومتری بررسی خصوصیات روزنه و تعیین تراکم آن به تشخیص پلی­پلوئیدی کمک می­کند. اندازه سلولهای نگهبان در گیاهان پلی­پلوئید افزایش و تراکم آنها کاهش یافت. بر اساس این نتایج می‎توان از کلشی­سین برای تولید گیاهان پلی­پلوئید در ارکیده زینتی استفاده کرد.