ارزیابی کاربرد مدلWASPدر بررسی تأثیر آلودگی انسانی بر کیفیت آب (مطالعه موردی:رودخانهاترک)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

doi
10.22034/wmji.2026.2077211.1133
چکیده

آلودگی آب‌های سطحی عموماً در اثر عوامل بیماری‌زا، مواد مغذی، پلاستیک‌ها، مواد شیمیایی مانند فلزات سنگین، آفت‌کش‌ها، تخلیه زباله‌های صنعتی به رودخانه‌ها ایجاد می­شود هم‌چنین آب آشامیدنی باکیفیت خوب برای زندگی ضروری است. لذا در این پژوهش از مدل WASP برای کیفیت آب رودخانه اترک واقع در محدوده حصارگرم‌خوان بجنورد استفاده‌شده است. بدین منظور در ماه‌های فروردین تا خرداد و تیر تا آذر سال 1402 پارامترهای انتروکوکوس‌فکالیس و کلی‌فرم‌کل و اشریشیاکلی و دمای آب و نیتروژن نیترات و نیتروژن کل شبیه‌سازی شدند. شبیه‌سازی پارامترهای فوق در سه مرحله، مرحله اول در ماه‌های تیر تا آذر و مرحله دوم در ماه‌های فروردین تا خرداد و مرحله سوم نیز نیتروژن کل در ماه‌های فروردین تا خرداد و تیر تا آذر به دلیل مقایسه ماه‌های مختلف سال انجام شد. به‌طوری‌که نتایج حاصل از آن تقریباً مشابه نتایج حاصل از مشاهدات اندازه‌گیری شده بود و خطای جذر میانگین مربعات ( RMSE ) هم این موضوع را تأیید کرد. برای مرحله اول و دوم نتایج مربوط به‌دقت مدل نشان‌دهنده‌ی خطای کم‌تر از 0/08 برای شبیه‌سازی پارامترها و هم‌چنین خطای کم‌تر از 0/04 برای اشریشیاکلی و خطای کم‌تر از 0/02 برای نیتروژن نیترات است که از دقت قابل قبولی به شمار می‌رود. برای مرحله سوم نیز نتایج مربوط به‌دقت مدل نشان‌دهنده‌ی خطای کم‌تر از 0/04 برای شبیه‌سازی نیتروژن کل است که از دقت قابل قبولی به شمار می‌رود. بر اساس نتایج فوق مدل WASP دقت بسیار خوبی در شبیه‌سازی رودخانه اترک واقع در محدوده حصارگرم‌خوان داشته و می‌توان آن را به‌عنوان یک مدل مناسب برای شبیه‌سازی در رودخانه پیشنهاد کرد.