تدوین مدل پرسه زنی اینترنتی بر اساس پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی با نقش میانجی توانایی تصمیم‎ گیری در دانش آموزان دوره متوسطه دوم دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند

نویسندگان

1 گروه روانشناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان،خرم‎آباد ، ایران.

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‎آباد، ایران

3 گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‎آباد، ایران

doi
10.22034/spr.2025.489273.2025
چکیده

مقدمه: اعتیاد به گوشی‌های هوشمند از مشکلات رایج دانش آموزان است که عوامل متعددی در آن نقش دارند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی با پرسه‎زنی اینترنتی در دانش‎آموزان دارای اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش واسطه‎ای توانایی تصمیم‎گیری بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش توصیفی - همبستگی و از نوع مدل‎یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش را کلیه دانش‎ آموزان متوسطه دوم شهر خرم ‎آباد در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند (1300N=) که از بین آن‎ها 300 نفر که نمره 53 یا بالاتر در پرسش‌نامه اعتیاد به گوشی‎های تلفن هوشمند سواری (1392) داشتند به شیوه نمونه ‎گیری تصادفی طبقه‎ ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده­ ها از پرسش‌نامه‌های پرسه‌زنی اینترنتی استودارت (2016)، مقیاس توانایی تصمیم‎ گیری ملبورن (1997)، مقیاس جذب شناختی آگاروال و کاراهانا (2000)، پرسش‌نامه اعتیاد به گوشی‎ های تلفن هوشمند سواری (1392) و مقیاس پریشانی روان‌شناختی لاویبوند و لاویبند (1995) بود. یافته‎ ها: نتایج نشان داد مدل از برازش خوبی برخوردار بوده، رابطة پریشانی روان‌شناختی (14/0 β=، 001/0=P) و جذب شناختی (17/0 β=، 001/0=P)با پرسه‎ زنی اینترنتی غیرمستقیم و معنادار است و علاوه بر این پریشانی روان‌شناختی (34/0-β=،001/0=P) و جذب شناختی (46/0-β=، 001/0=P) با میانجی‎گری توانایی تصمیم‎ گیری اثر غیرمستقیم و معناداری بر پرسه ‎زنی اینترنتی در دانش‎ آموزان دارای اعتیاد به گوشی‎ های تلفن هوشمند داشتند. نتیجه ‎گیری: بر اساس یافته ها می‎توان نتیجه گرفت که در تأیید فرضیات پژوهش پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی به شیوه های مستقیم و غیرمستقیم پرسه ‎زنی اینترنتی دانش ‎آموزان دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند را تحت‌تأثیر قرار می‎دهند و نقش فعالی در رفتار پرسه زنی اینترنتی دارند. کلمات کلیدی: پریشانی روان‌شناختی، جذب شناختی، توانایی تصمیم‎گیری، پرسه زنی اینترنتی.