تدوین مدل پرسه زنی اینترنتی بر اساس پریشانی روانشناختی و جذب شناختی با نقش میانجی توانایی تصمیم گیری در دانش آموزان دوره متوسطه دوم دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند
نویسندگان
1 گروه روانشناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان،خرمآباد ، ایران.
2 گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علومانسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علومانسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22034/spr.2025.489273.2025چکیده
مقدمه: اعتیاد به گوشیهای هوشمند از مشکلات رایج دانش آموزان است که عوامل متعددی در آن نقش دارند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة پریشانی روانشناختی و جذب شناختی با پرسهزنی اینترنتی در دانشآموزان دارای اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش واسطهای توانایی تصمیمگیری بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش توصیفی - همبستگی و از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان متوسطه دوم شهر خرم آباد در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند (1300N=) که از بین آنها 300 نفر که نمره 53 یا بالاتر در پرسشنامه اعتیاد به گوشیهای تلفن هوشمند سواری (1392) داشتند به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامههای پرسهزنی اینترنتی استودارت (2016)، مقیاس توانایی تصمیم گیری ملبورن (1997)، مقیاس جذب شناختی آگاروال و کاراهانا (2000)، پرسشنامه اعتیاد به گوشی های تلفن هوشمند سواری (1392) و مقیاس پریشانی روانشناختی لاویبوند و لاویبند (1995) بود. یافته ها: نتایج نشان داد مدل از برازش خوبی برخوردار بوده، رابطة پریشانی روانشناختی (14/0 β=، 001/0=P) و جذب شناختی (17/0 β=، 001/0=P)با پرسه زنی اینترنتی غیرمستقیم و معنادار است و علاوه بر این پریشانی روانشناختی (34/0-β=،001/0=P) و جذب شناختی (46/0-β=، 001/0=P) با میانجیگری توانایی تصمیم گیری اثر غیرمستقیم و معناداری بر پرسه زنی اینترنتی در دانش آموزان دارای اعتیاد به گوشی های تلفن هوشمند داشتند. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها میتوان نتیجه گرفت که در تأیید فرضیات پژوهش پریشانی روانشناختی و جذب شناختی به شیوه های مستقیم و غیرمستقیم پرسه زنی اینترنتی دانش آموزان دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند را تحتتأثیر قرار میدهند و نقش فعالی در رفتار پرسه زنی اینترنتی دارند. کلمات کلیدی: پریشانی روانشناختی، جذب شناختی، توانایی تصمیمگیری، پرسه زنی اینترنتی.