فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت دقیق بافت خاک، به‌عنوان یکی از ویژگی‌های فیزیکی کلیدی و تقریباً ثابت خاک، برای توسعه راهبردهای مدیریت بهینه اراضی در مناطق خشک و نیمه‌خشک ضروری است. ازآنجایی‌که بافت خاک مستقیماً بر ظرفیت نگهداری آب، نیاز آبی گیاه و پتانسیل فرسایش تأثیر می‌گذارد، تهیه نقشه پراکندگی آن، اساس مدیریت ویژه مکانی[1] را تشکیل می‌دهد. این پژوهش باهدف بررسی تغییرات مکانی بافت خاک (شن، سیلت، رس) در منطقه زنگی‌آباد استان کرمان انجام شد. در همین راستا، ۱۵۰ نمونه خاک سطحی (20-0 سانتی‌متر) از کاربری کشاورزی به‌صورت تصادفی سیستماتیک جمع‌آوری و با روش هیدرومتری تحلیل شد. داده‌ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نرمال‌سازی شدند و مدل‌های نیم‌تغییرنما برازش یافتند. هم‌چنین درون‌یابی با روش‌های کریجینگ و IDW در نرم‌افزار + GS و GIS انجام شد. نتایج نشان داد که یک گرادیان بافتی مشخص از جنوب غرب به سمت شمال شرق منطقه وجود دارد؛ به‌طوری‌که بافت خاک به‌صورت تدریجی از شنی و لومی-شنی در بخش‌های جنوبی و غربی (با درصد شن تا ۸۹ درصد) به لومی و لوم-رسی در بخش‌های شمالی و شرقی (با درصد رس دو تا ۲۱ درصد و سیلت پنج تا ۶۰ درصد) تغییر می‌کند. نتایج نشان داد که روش IDW به روش کریجینگ، از دقت بالاتری در تخمین مقادیر بافت خاک برخوردار بود. نتایج این پژوهش با ارائه نقشه‌های دقیق بافت خاک، ابزاری کاربردی برای پیاده‌سازی کشاورزی دقیق و مدیریت پایدار اراضی فراهم می‌کند. این نقشه‌ها می‌توانند مبنای مدیریت متغیر آبیاری، تعیین مناطق مستعد فرسایش بادی (نواحی شنی جنوب غرب) و بهینه‌سازی مصرف کود بر اساس ظرفیت نگهداری مواد غذایی در خاک قرار گیرند