امکانسنجی ساخت سد زیرزمینی به روش توموگرافی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز دشت برم، استان فارس)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
2 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
3 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
4 دانشگاه آزاد اسلامی
5 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/wmji.2025.2046446.1090چکیده
با توجه به خشکسالیها و کمآبیهای موجود در کشور و بحرانی بودن اوضاع کنونی آب، باید کوشید حداکثر استفاده از آبهای سطحی و سیلابها صورت گیرد و از هدررفت آنها جلوگیری نمود. علاوه بر سازههای آبی روزمینی، یکی از مؤثرترین فنآوری سازههای آبی، سدهای زیرزمینی میباشد. بررسی ساختگاه سد زیرزمینی، اولین گام در انتخاب محل و ساخت سد زیرزمینی است. در این پژوهش امکانسنجی و مکان یابی ساخت سد زیرزمینی در دشت برم شهرستان کازرون از استان فارس مورد واکاوی و بررسی قرارگرفته است. در حوضه موردبررسی به لحاظ چینهشناسی سازندهای کرتاسه تا نهشته های عهد حاضر دیده میشود. روش استفادهشده در این پژوهش به منظور بررسی ضخامت و عمق آبرفت و سنگ کف روش مقاومت ویژه الکتریکی، روش توموگرافی الکتریکی دایپل – دایپل میباشد. بدین منظور سه پروفیل توموگرافی الکتریکی با فواصل الکترودی 15 متر انجام پذیرفت. برداشتها با آرایش دایپل - دایپل در محلهای پیشنهادی سد زیرزمینی انجام پذیرفت. پس از اندازهگیریهای صحرایی دادهها توسط مدلسازی رایانهای با استفاده از نرمافزار RES2Dinve تفسیر گردید. با توجه به نتایج بهدستآمده، هر سه جایگاه به لحاظ وضعیت زمینشناسی وضعیت کموبیش مشابهی دارند. مهمترین عامل محدودکننده برای ایجاد سد زیرزمینی در منطقه، نبود تکیهگاه راست برای ایجاد سد و ضخامت زیاد آبرفت میباشد. ازاینرو، گزینه سد زیرزمینی در هر سه جایگاه پیشنهادی مورد تأیید نبوده و رد میشود.