زیرگونه جدیدی از سنجد تلخ (Elaeagnus rhamnoides (L.) A.Nelson) برای ایران بر اساس داده‌های مولکولی

نویسندگان

1 اداره کل منابع طبیعی، استان خراسان رضوی، مشهد،

2 استاد گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

3 دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری

doi
10.22092/ijrfpbgr.2016.109411
چکیده

سنجد تلخ (Elaeagnus rhamnoides (L.) A.Nelson) گیاهی دارویی، مقاوم به خشکی، تثبیت‎کننده­ ازت و یک گونه پیش‌آهنگ جنگلی است. در این پژوهش برای اولین بار در ایران، شناسایی مولکولی سنجد تلخ در رویشگاه­های مختلف کشور و مقایسه­ آنها با زیرگونه­های شناخته شده در سایر نقاط جهان انجام شد. از پنج رویشگاه در استان­های البرز، مازندران، آذربایجان‌شرقی و غربی و قزوین نمونه­برداری انجام گردید. از نشانگر هسته­ای ITS ریبوزومی در مطالعه مولکولی استفاده شد. پس از استخراج DNA و انجام واکنش زنجیره­ای پلیمراز، توالی­های به‎دست آمده از این مطالعه به‎همراه توالی­های بانک ژن مربوط به زیرگونه­های سنجد تلخ در سایر نقاط دنیا، در یک ماتریس هم‌ردیف شده و مورد تجزیه‌وتحلیل فیلوژنتیکی Bayesian و شبکه­ TCS قرار گرفتند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که نمونه­های جمع­آوری شده از استان­های البرز، مازندران، آذربایجان‌شرقی و قزوین متعلق به زیرگونه­ قفقازی E. rhamnoides subsp. caucasica هستند، اما نمونه­ جمع­آوری شده از استان آذربایجان‌غربی با دو تفاوت نوکلئوتیدی به‎عنوان یک زیرگونه­ جدید و با نامE. rhamnoides subsp. azerbaijanica معرفی می­شود.