ارزیابی عملکرد هیبریدهای جدید صنوبر در توسعه زراعت چوب در استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد

3 دانشیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گلستان

doi
10.22092/ijrfpbgr.2017.109414
چکیده

با معرفی هیبریدهای جدید صنوبر به‌نام‌های مفید (Populus euphratica Oliv. × P.alba L.)، و   P. × albaeuphraticaبرای تولید تجاری چوب در مناطق مختلف کشور، دامنه اکولوژی تولید آنها باید تعیین شود. برای این منظور سازگاری رقم هیبرید "مفید" و تلاقی معکوس آن به‎همراه دو صنوبر بومی استان، صنوبر نیگرا (Populus nigra) و صنوبر کبوده (Populus alba) به‎عنوان شاهد مورد آزمون قرار گرفت. از این‌رو دورگ P. × albaeuphraticaو دورگ حاصل از تلاقی معکوس آن به‌نام "مفید" به‎همراه پایه‌هایی از گونه‎های بومی p. nigraوp.alba به‎عنوان کلن‌های شاهد، پس از کشت در گلدان در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی کشت شدند. تعداد 75 پایه از هر کلن در سه تکرار (25 اصله از هر کلن در هر تکرار) و با مجموع 300 اصله نهال در فواصل 2Î2 متر و فواصل راهروهای 5/2 متری، کشت شدند. آماربرداری از صفات کمی و کیفی پایه‌ها در طول سالهای اجرای طرح انجام شد. نتایج نشان داد که تیمار دورگ P. × albaeuphratica از نظر رویش ارتفاعی، قطر برابر سینه و ارتفاع تنه (به‎ترتیب 24/5 متر، 98/4 سانتی‎متر و 08/2 متر) وضعیت بهتری را نسبت به ‎رقم دورگ مفید و کلن‎های بومی داشت. این دورگ در برابر سرمای منطقه بسیار مقاوم بود، در حالی‌که رقم هیبرید مفید به‎سرما کاملا حساس بود و دچار آسیب شدید شد. در میان کلن‌های بومی، گونه P. alba نیز شرایط رویشی نسبتاً خوب و نزدیک به دورگ P. × albaeuphratica داشت، در حالی‌که گونه بومی  P. nigra از نظر کمی و کیفی در وضعیت کاملاً نامطلوبی قرار داشت.