اولویت‌بندی سناریوهای آبخیزداری تحت تأثیر تغییر اقلیم با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (نمونه موردی: حوزه آبخیز دالکی)

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

3 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

doi
10.22034/wmji.2024.2037402.1082
چکیده

ایران نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی خود تحت تأثیر این پدیده و آثار نگران‌کننده آن قرارگرفته است. بدین لحاظ، پدیده تغییر اقلیم و لزوم سازگاری با آن، باید به‌عنوان یک واقعیت، پذیرفته‌شده و در برنامه‌ریزی‌های کشور و مدیریت بخش آب لحاظ شود. این مطالعه جایگزین‌های مدیریت آبخیز را توسعه می‌دهد که می‌تواند مزایای سازگاری بهینه با تغییرات آب‌وهوایی را تحت سناریوهای مختلف آب‌وهوایی تضمین کند. سناریوهای سازگار با تغییرات آب‌وهوایی از طریق فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی مقایسه و اولویت‌بندی شدند. سپس با استفاده از روش واسپاس زیر حوضه‌های آبریز دالکی در خصوص به‌کارگیری روش‌های جایگزین و سناریوهای پیش‌بینی‌شده اولویت‌بندی شدند. بر اساس نظر کارشناسان 8 هشت سناریو نصب ادوات اندازه‌گیری برداشت آب و کنتورهای هوشمند (S1)، استفاده از روش‌های آبخیزداری برای ذخیره آب (S2)، تغییر الگوی کشت (S3)، تغییر زمان کشت (S4)، توسعه روش‌های نوین آبیاری (S5)، معرفی انواع محصولات جدید (S6)، ایجاد تعادل میان تغذیه و برداشت از طریق تمهیدات غیر سازه‌ای و سازه‌ای (S7)  و استفاده مجدد از آب و جایگزینی پساب برای مصارف کشاورزی (S8) برای سازگاری حوزه آبریز با تغییر اقلیم معرفی شدند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده زیر حوضه 8-2-2-4 در رتبه اول و زیر حوضه 9-2-2-4 به لحاظ به‌کارگیری معیارها در اجرای جایگزین‌های سازگاری با تغییر اقلیم در رتبه آخر قرار دارد.