ارزیابی پایداری عملکرد اسانس جمعیتهای مختلف آویشن کوهی ( Thymus kotschyanus) در مناطق مختلف ایران با استفاده از روش GGE biplot
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات، تهران
2 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
3 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
4 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
5 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات، تهران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2016.109417چکیده
بهمنظور تعیین پایداری عملکرد اسانس جمعیتهای مختلف آویشن کوهی (Thymus kotschyanus)، بیست اکسشن (نمونه بذر) در شرایط عادی و در 11 ایستگاه (دماوند، اصفهان، گلستان، همدان، خراسان، مرکزی، قم، تبریز، تهران، یزد و زنجان) در قالب طرح کرتهای خرد شده در مکان بررسی شدند. براساس نتایج تجزیه واریانس مرکب دادهها، اثر متقابل اکسشن × ایستگاه در سطح احتمال خطای یک درصد معنیدار شد. در تجزیه گرافیکی محیطها، 11 محیط به 3 مگامحیط تقسیم شد. در مگامحیط خراسان، قم، مرکزی، دماوند، یزد، زنجان و تهران، اکسشنهای 5، 27، 51، 54 و 56 سازگاری اختصاصی داشتند. اکسشنهای 3 و 17 در مگامحیط تبریز و همدان سازگاری اختصاصی داشتند. در ارزیابی اکسشنها بر اساس عملکرد اسانس و پایداری، اکسشنهای 5، 54 و 29 بهترین اکسشنها بودند. در تجزیه گرافیکی روابط بین محیطها، محیطهای خراسان، قم، دماوند و مرکزی یک گروه محیط تشکیل دادند و با ایستگاههای تبریز و همدان رابطه متضاد داشتند که موجب اثر متقابل اکسشن در مکان شد. ایستگاههای خراسان، تبریز، اصفهان و گلستان بیشترین طول بردار را داشتند و نقش آنها در تمایز اکسشنها مهم بود. ایستگاه خراسان و اصفهان محیط نزدیک به مطلوب تلقی گردیدند و نقش بیشتری در تمایز اکسشنها داشتند. براساس تجزیه گرافیکی روابط بین اکسشنها، مجموعه اکسشنهای 54 (نقده)، 27 (نامعلوم 1)، 51 (تهران)، 56 (زرند) و 5 (قزوین 2) با همدیگر یک گروه پرمحصول را تشکیل داده و به مگامحیط خراسان، قم، مرکزی، دماوند، یزد، زنجان و تهران سازگاری داشتند. این گروه از اکسشنها میتوانند برای توسعه کشت آویشن کوهی در این مناطق، مورد توجه قرار گیرند.
