برآورد جریان رودخانهها با مدل هیبریدی نوین (مطالعه موردی: حوزه آبریز دز)
نویسندگان
1 دانشگاه سیستان و بلوچستان
2
3 دانشگاه علوم پزشکی همدان
doi
10.22034/wmji.2024.2029026.1069چکیده
پیشبینی جریان رودخانهها یکی از مهمترین موارد کلیدی در مدیریت و برنامهریزی منابع آب بهویژه اتخاذ تصمیمات صحیح در مواقع سیلاب و بروز خشکسالیها است. برای پیشبینی میزان جریان رودخانهها رویکردهای متنوعی در هیدرولوژی معرفیشده است که مدلهای هوشمند از مهمترین آنها میباشند. در این پژوهش کاربرد مدل هیبریدی ماشین بردار پشتیبان_ الگوریتم کرم شبتاب بهمنظور برآورد دبی رودخانههای حوزه آبریز دز واقع در استان لرستان بر اساس آمار آبدهی روزانه ایستگاههای هیدرومتری واقع در بالادست سد طی دوره آماری (1402-1392) موردبررسی و ارزیابی قرارگرفته و کارایی آن با مدل ماشین بردار پشتیبان مقایسه شد. معیارهای ضریب تبیین، ریشه میانگین مربعات خطا، میانگین قدر مطلق خطا و ضریب نش ساتکلیف برای ارزیابی و مقایسه مدلها مورداستفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد ساختارهای ترکیبی نتایج قابل قبولی در مدلسازی دبی رودخانه ارائه مینمایند. همچنین مقایسه مدلها طبق معیارهای ارزیابی نشان داد مدل هیبریدی ماشین بردار پشتیبان-الگوریتم کرم شبتاب عملکرد بهتری در پیشبینی جریان دارد. درمجموع این تحقیق نشان میدهد استفاده از مدل ترکیبی ماشین بردار پشتیبان- الگوریتم کرم شبتاب میتواند درزمینه پیشبینی جریان روزانه رودخانهها مؤثر باشد. همچنین، این مدل میتواند بهنوبه خود برای تسهیل توسعه و پیادهسازی استراتژیهای مدیریت آبهای سطحی مفید باشد؛ و گامی در اتخاذ تصمیمات مدیریتی در جهت بهبود کمیت جریان رودخانهها میباشد.
