بررسی تحولات و نحوه تکوین ژئومورفولوژیکی تالاب ‌‌آق‌گل

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی قزوین

2 دانشگاه علوم پزشکی خوی

doi
10.22034/wmji.2024.2028246.1067
چکیده

تالاب‌ها آبگیرهای طبیعی هستند که در مناطق فروافتاده و محصور شکل‌گرفته و توسط جریان‌های سطحی و یا زیرزمینی و یا هر دوی آن‌ها تغذیه می‌شوند. فروافتادگی بستر تالاب‌ها عموماً در اثر عوامل ‌زمین‌شناسی و زمین‌ریخت‌شناسی شکل‌گرفته که بر طبق عملکرد عوامل طبیعی متعدد مثل فرسایش و ‌رسوب‌گذاری متحول می‌شوند. تالاب ‌‌آق‌گل در گودترین بخش ‌حوزه آبریز رودخانه شرا (قره چای) در مرز سیاسی دو استان مرکزی و همدان واقع‌شده است. هدف‌‌ از تحقیق حاضر مطالعه و بررسی نحوه تکوین ‌زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی و نوسانات و تغییرات سطح تالاب ‌‌آق‌گل در دوره زمانی کواترنر بر اساس شواهد ‌زمین‌شناسی‌، گسترش و ضخامت رسوبات آبرفتی است. بدین منظور‌‌ از منابع کتابخانه‌ای‌‌ ازجمله کتاب‌ها، مقالات، گزارش‌ها، نقشه توپوگرافی 1:25000 سازمان ‌نقشه‌برداری، نقشه ‌زمین‌شناسی و تکتونیک 1:100000، تصاویر سنجنده Aster در محیط ‌نرم‌افزار گوگل ارث انجین و مشاهدات میدانی استفاده گردید. نتایج حاکی‌‌ از آن است در ابتدای کواترنر‌، محدوده تالاب به‌صورت یک فروافتادگی بزرگ بوده و رسوبات آبرفتی حاصل‌‌ از فرسایش توسط جریانات سطحی به آن حمل می‌شده است در زمان حاضر به علت تغییرات اقلیمی و کاهش نزولات جوی و خشک‌سالی‌های متمادی، تالاب مذکور به یک تالاب فصلی تبدیل‌شده و سطح تالاب به قسمت‌های فروافتاده میانی محدودشده است. تصاویر ماهواره‌‌ای نشان دادند که به لحاظ مورفولوژی این تالابی‌‌ از اشکال متنوع و پیچیده‌‌ای برخوردار نمی‌باشد.