بررسی رابطه فرسودگی تحصیلی با اعتیاد به اینترنت از طریق واسطه‌گری الگوی ارتباط همنوایی در دانش آموزان متوسطه دوم

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره مدرسه، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22034/spr.2025.481564.2002
چکیده

مقدمه: نوجوانی دوره‌ای پرتلاطم همراه با تغییرات عاطفی و رفتاری است که می‌تواند منجر به حساسیت بیشتر نسبت به محرک‌های محیطی و افزایش گرایش به فضای مجازی، اینترنت و در نتیجه، کاهش کارآمدی تحصیلی شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین فرسودگی تحصیلی و اعتیاد به اینترنت با میانجی‌گری الگوی ارتباط همنوایی در میان دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم انجام شد.روش: روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان متوسطه دوم شهرستان مریوان در سال تحصیلی 1402-1401 بود که 940 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی تحصیلی (مسلش و جکسون، 1981)، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت (یانگ، 1998) و پرسشنامه الگوی ارتباطی خانواده (فیتزپاتریک و ریچی، 1994) بود. داده ­های جمع­ آوری شده به وسیله شاخص­ های آمار توصیفی و همچنین روش­های همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت.یافته­ ها: نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین، فرسودگی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری با اعتیاد به اینترنت و رابطه منفی و معناداری با الگوی ارتباط همنوایی داشت (05/0p<). علاوه بر این، الگوی ارتباط همنوایی رابطه منفی و معناداری با اعتیاد به اینترنت نشان داد (05/0p<). همچنین نتایج حاکی از معنادار بودن نقش واسطه ­ای الگوی ارتباط همنوایی در رابطه بین فرسودگی تحصیلی و اعتیاد به اینترنت بود. نتیجه ­گیری: این یافته‌ها نشان‌دهنده نقش میانجی‌گر الگوی ارتباط همنوایی در رابطه بین فرسودگی تحصیلی و اعتیاد به اینترنت است. بر اساس این نتایج، تدوین برنامه‌هایی برای بهبود الگوهای ارتباطی خانواده و مدیریت استفاده نوجوانان از اینترنت توصیه می‌شود.