پیش‌بینی تغییرات پارامترهای بارش، دما و تابش تحت سناریوهای اقلیمی مناطق کوهستانی مرتفع البرز میانی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

4 دانشگاه ایلام

5 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/wmji.2024.2026652.1063
چکیده

تغییر اقلیم، از بزرگ‌ترین چالش‌هایی است که بشر در قرن بیست‌ویک با آن مواجه بوده است چراکه می‌تواند اثرات شدیدی بر منابع آب، کشاورزی، انرژی و حتی زیست اقلیم انسان داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات پارامترهای اقلیمی در چهار سایت پلور، رینه، کنگرچال و پشتکوه استان مازندران با استفاده از مدل‌های گردش عمومی جو می‌باشد. داده‌های مدل‌های IPSL-CM5A-MR و CSIRO-MK36 تحت سناریوهای RCP4/5 و RCP8/5 گزارش پنجم برای ارزیابی تأثیر تغییرات اقلیمی با ریزگردان آماری LARS WG ریزمقیاس شده‌اند. پس از انجام واسنجی، صحت سنجی و مدل‌سازی داده‌ها در دو ایستگاه­ (آبعلی و کیاسر) کارایی مدل‌ها ازنظر مقدار انطباق داده‌های مشاهده‌شده با مقدار شبیه‌سازی‌شده با استفاده از شاخص RMSE، R 2 ، MAE ارزیابی گردید. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که مدل‌های IPSL-CM5A-MR و CSIRO-MK36 نتایج قابل قبولی به دست می‌دهند در  ایستگاه آبعلی مقدار بارندگی در دوره پایه 08/542 میلی‌متر می‌باشد تحت سناریوهای RCP4/5 و RCP8/5 در هر دو مدل IPSL-CM5A-MR و CSIRO-MK36 در آینده بین سال‌های (2060-2021) به میزان 0/97- 0/91 درصد افزایش خواهد داشت. میانگین دمای حداکثر 2/2-1/7 سانتی‌گراد و دمای حداقل 1/88-1/56 سانتی‌گراد نسبت به دوره پایه افزایش خواهد داشت. در ایستگاه کیاسر نیز مقدار بارندگی در دوره پایه 528/46 میلی‌متر می‌باشد که تحت سناریوهای RCP4/5 و RCP8/5 در هر دو مدل در آینده بین سال‌های (2060-2021) به میزان 0/96- 0/87 درصد افزایش خواهد داشت. میانگین دمای حداکثر 2/18-1/72 سانتی‌گراد و دمای حداقل 1/82-1/62 سانتی‌گراد نسبت به دوره پایه افزایش خواهد داشت.