تحلیل محتوای استنادات قرآنی امام خمینی (ره) در بیانات قبل از پیروزی انقلاب

نویسندگان

1 اســتادیار گــروه معــارف اســامی، واحــد تهــران مرکــزی، دانشــگاه آزاد اســامی، تهــران، ایران

2 پسادکتری گروه تاریخ، دانشگاه ارا ک، ارا ک، ایران

doi
10.22084/qss.2025.30300.1095
چکیده

 ایــن پژوهــش در نظــر دارد تــا بــا اســتفاده از روش پژوهش ترکیبــی، به جایگاه آیات قرآن کریم در اندیشــه تاریخی امام خمینی(ره) بپردازد و به این پرســش پاسخ دهد که اساساً آیات قرآن چه جایگاهی را در اندیشه تاریخی امام داشته است؟ در مرحله اول که از روش کمی استفاده شد، با روش آماری خی دو، تک نمونه‌ای در محیط نرم‌افزار SPSS به تحلیل داده‌های کمی پرداختیم. نتایج داده‌های کمی بیانگر آن هستند که در سه مولفه‌ی ایجاد جامعه توحیدی – اســلامی، وعده پیروزی و الگوهای قرآنی، به تعداد 79 مورد اســتناد به آیات در کتاب‌های صحیفه امام و ولایت فقیه برخورد نمودیم. ایجاد جامعه توحیدی- اســلامی 38 مــورد(48.1%)، وعده پیــروزی 32 مورد (40.5%) و الگوهای قرآنی 9 مــورد (11.4%)، بــود. در مرحلــه دوم بــه تبییــن ایــن داده‌هــا بــا روش کیفــی (توصیفی- تحلیلی) پرداختیم و به نتایج زیر دست یافتیم. بیش‌ترین استناد به ایجاد جامعه توحیدی - اسلامی است که در فضای پیش از انقلاب مهم‌ترین هدف امام را تشکیل می‌داد. امام برای تحقق این هدف به وعده‌هایی که قرآن به مسلمین داده است استناد و از الگوهای قرآن مثل ابراهیم (ع)، موسی (ع) و محمد (ص) و مشابهت‌سازی فرعون و شاه استفاده نمود.