ساختارشناسی تکرار در قرآن کریم جهت ارائه بایستههای تربیتی در حرفه معلمی
نویسندگان
1 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22084/qss.2025.30710.1115چکیده
تکــرار، بهعنــوان یــک رویکرد بلاغی و محتوایی برجســته، نقــش مهمی در انتقال مفاهیم، تأکید بر مضامین کلیدی و ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطب ایفــا میکنــد. تکرار در قرآن کریم نهتنها بهمنظــور تأ کید بر اهمیت مفاهیم اساســی دین اســلام به کار رفته اســت، بلکــه به ایجاد هماهنگــی و ریتم در متــن، تســهیل حفــظ و تلاوت، و انتقــال پیامهــای تربیتــی و عبرتآموز نیز کمــک میکند. این پژوهش با هدف شناســایی و تحلیل الگوهای مختلف تکــرار در ســطوح واژگانــی، عبارتــی، آیــهای و داســتانی انجــام شــده اســت. بــرای دســتیابی به این منظــور و به دلیل چندوجهی بــودن مقاله حاضر، روش پژوهش، ترکیبی از کدگذاری دادهها به شــیوه اســتراتژی داده بنیاد با نرمافــزار MAXQDA بهمنظور ساختارشناســی تکــرار در قرآن کریم و روش تحلیــل محتــوای کیفی به شــیوه اســتقرایی در بخش بایســتههای تربیتیبــرای معلمان اســت. نتایج پژوهش حا کی از آن اســت که ســه دســته تکرار لفــظ و معنــا و الگــو در قــرآن وجــود دارد کــه هرکــدام به ســه دســته جزئیتر تقسیم میشود. تکرار حروف، کلمات و آیات در بخش لفظ، تکرار مضمون، عبارت، داستان در بخش معنا و تکرار در تک یا چند سوره، عدد و قالب در بخش الگو، دستهبندی میشوند. در بخش بایستههای تربیتی پنج نکته برای معلمان قابل تبیین میباشد که شامل: توجه بهضرورت تکرار، ایجاد ارتبــاط بین هــدف و روش تکرار، تنوع در قالبهای تکرار، توجه به فواصل تکرار و توجه به عناصر زیباییشناسی در تکرار میباشد.
