فرهنگ سازی حمایت اجتماعی در قرآن

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.

doi
10.22084/qss.2025.30760.1123
چکیده

چکیده:یکی از دلایلی که ما انسان‌ها را به رابطه اجتماعی رهنمون می سازد، دستیابی به حمایت اجتماعی در أشکال مختلف آن است؛ اگر چه ممکن است در بدو هر رابطه ای، الزاما این نیت و قصد به صورت آگاهانه لحاظ نشود. بر این مبنا،می‌توان حمایت اجتماعی را رهاورد روابط اجتماعی دانست. در این میان، می‌توان از ساز و کار فرهنگ سازی، به منظور اشاعه فرهنگ حمایت اجتماعی در بین آحاد یک جامعه بهره مند شد. با این وصف، این نوشتار درصدد است تا به بررسی باورها، ارزش ها و هنجارهای حمایت اجتماعی و راه کارهای تحقق آن، مبتنی بر فرهنگ سازی و ماخوذ از آموزه های وحیانی بپردازد. روش مطالعه کیفی بوده و با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای استقرائی تحقیق صورت گرفته است. در این مسیر به این دسته از سوالات پاسخ داده شده است. فرهنگ سازی حمایت اجتماعی بر اساس آموزه‌های قرآنی دارای چه مختصاتی است؟ از چه الزاماتی در این مسیر تبعیت می‌کند؟ تعاملات انسانی یا فرایندهای اجتماعی که زمینه ی شکل گیری حمایت اجتماعی را تثبیت و یا تسریع می کند،کدامند؟از میان مکانیزم های حمایتی، به کنش های مبتنی بر احسان،انفاق،صدقات،خمس و زکات و قرض الحسنه،پرداخته شده است و مصادیق مورد حمایت هر یک از آن احصا گردید و کارکردهای مترتب بر آن نیز مورد بحث قرار گرفته و به چگونگی فرهنگ سازی آن ، نظر افکنده است.